Griet op de Beeck: Het beste wat we hebben

grietopdebeeckhetbestewatwehebben

Dit boek heeft al veel aandacht gehad in de media, vooral door het indrukwekkende interview dat Griet op de Beeck gaf bij De wereld draait door.

Het boek begint op een brug, waar Lucas, 43 jaar oud, 81 meter hoog staat. Hij is weggelopen. Weg van zijn werk als rechter, weg uit zijn huis en weg van zijn vrouw Isabelle. Maar hij springt niet: “Er was een groot verschil tussen niet willen terugkeren en willen dat het eindigt.” Het verbaast hem dat al die tijd dat hij op de brug stond niemand hem heeft aangesproken.

Als hij de brug verlaat, ziet hij een huis dat op de brug uitkijkt. Het huis staat te koop, hij belt meteen. En hij trekt in in het huis, dat voor kort nog toebehoorde aan Francine, en hij gaat leven tussen al haar ouderwetse, kitscherige spullen. Terwijl hij altijd een tot in de puntjes verzorgd huis vol designspullen en een leven met veel sociaal contact, uitjes, lekker eten en goede wijn gewend was.

Lucas komt langzaam tot zichzelf. Hij maakt rondes over de brug om mensen die naar de brug gekomen zijn wél aan te spreken. Zo ontmoet hij Riley, een jongetje van “bijna elf” dat daar gekomen is omdat zijn moeder precies twee jaar geleden wel van die brug is gesprongen. Riley ziet Lucas als een vriend en blijft terugkomen.

We komen langzaam meer te weten over Lucas: zijn jeugd, zijn dominante vader en ziekelijke moeder die hij al achttien jaar niet meer gezien heeft, zijn zus Suzanne die in een instelling zit vanwege haar psychiatrische problemen, de relatie met Isabelle en zijn stiefdochter Pippa die nu een jaar in het buitenland studeert.

Uiteindelijk verdwijnt Suzanne, dat gebeurt af en toe een paar dagen, en hij maakt zich ernstige zorgen. Zoals uit het interview met Op de Beeck al duidelijk werd speelt het thema incest een grote rol in het verhaal: Suzanne is op zeer jonge leeftijd misbruikt door hun vader. We zien hoe de omgeving daarmee omging: de moeder die toch de vader blijft verdedigen en blijft zeggen dat zij er toch ook niets aan kon doen, ook na zo lang nog bij haar man gebleven is, de schaamte. En dan stelt Lucas een daad die Suzanne erg goed doet.

Wat ik heel mooi vind is hoe Op de Beeck de gedragspatronen, verwachtingen, behoeftes van de personages zichtbaar weet te maken in gesprekken en gedrag. Hoe Lucas uiteindelijk voor zichzelf kan kiezen, omdat hij na een gesprek waarin Pippa haar frustraties over haar moeder uit, het patroon herkent waarin zijn relatie met Isabelle zich ook afspeelt.

Een prachtig boek over relaties, patronen en mensen met grote trauma’s uit het verleden. En dat de schaamte niet bij een slachtoffer zou moeten liggen, al is dat vaak wel zo. In mooie Vlaamse zinsconstructies.

“Zij zal die momenten missen waarop er samen werd ontbeten of waarop we iets gingen eten, of -”
Pippa onderbrak hem: “Ik heb soms het gevoel, hè…” ze maakte een serie bedenkelijke grimassen terwijl ze de juiste woorden zocht, “dat ik hier, ik weet niet, vrijer ben of zo.”
“Tja, dat lijkt me niet onlogisch, ge zit daar -”
“Nee, ik bedoel: omdat zíj er niet meer op zit te kijken, op wat ik doe of niet doe en of het allemaal wel goed genoeg is.”
“Ja?” Lucas dacht na over wat ze zei.
“Ja.” Pippa knikte er stellig bij.
“Ze legt de lat voor zichzelf hoog.”
“En voor iedereen die dingen doet die op háár afstralen.”
“Denkt ge? Ik bedoel: dat het om dat afstralen op haar gaat?”
Pippa knikte haast onmerkbaar. Lucas probeerde om niet, zoals hij dat normaal zou doen, in een soort verdediging te schieten, hij wilde horen wat ze te melden had.
“Weet ge wat mij stoort, nee, wat mij woest maakt?” Pippa praatte nog sneller dan ze gewoonlijk deed. “Dat het in heel die litanie over mijn extra jaar hier in Pretoria weer over háár gaat en over haar suggesties.” Dat woord liet ze klinken alsof het tussen aanhalingstekens stond. “Wat zo noemt ze dat dan, zogezegd zijn het zomaar aanbevelingen die ge rustig naast u neer moogt leggen. Not! Zij probeert de boel weer te bepalen. Onmerkbaar bijna, zoals ze dat kan, charmant gebracht en slim uitgelegd, maar ondertussen zit ik er toch maar mee. Ik ben wel twintig hè. Ik ben dat kotsbeu.”

Een gedachte over “Griet op de Beeck: Het beste wat we hebben”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s