Johan Harstad: Buzz Aldrin, waar ben je gebleven?

johanharstadtbuzzaldrinwaarbenjegebleven

Mattias is tuinman. Hij wil graag zo weinig mogelijk opvallen, hij wil een radertje zijn, en niet degene op de voorgrond. Hij is dan ook een bewonderaar van Buzz Aldrin, de tweede man op de maan. En, misschien omdat hij op het moment van de maanlanding geboren is, sowieso gefascineerd door alles wat met ruimtevaart en de maan te maken heeft. Matthias wist zichzelf op een bepaald moment zodanig uit dat zijn vriendin bij hem weggaat. Als dan ook het bedrijf waar hij werkt failliet gaat, heeft hij eigenlijk geen houvast meer. Hij laat zich overhalen door vriend Jørn om mee te gaan met zijn band die gaat optreden op de Faeröer en ze gaan op reis.

Dan is er een gat in zijn geheugen, Mattias komt bij als hij midden op een natte weg ligt, misselijk, met hoofdpijn, een bebloede hand en een enveloppe met veel geld in zijn zak. Hij weet van al die zaken niet meer hoe het zo gekomen is, hij gaat maar wat lopen en wordt uiteindelijk opgepikt door Havstein, die hem meeneemt en meteen ook een verblijfplaats aanbiedt: hij is de begeleider van een instelling waar uitbehandelde psychiatrische patiënten verblijven tot ze wellicht weer kunnen deelnemen in de samenleving. Ze wonen in een verbouwde fabriek in een dorpje dat langzaam leegloopt, uiteindelijk woont er bijna niemand meer.

Het duurt een hele tijd voor Mattias zich herpakt heeft, maar daarna gaat hij volop mee in het leven in de fabriek. Hij raakt betrokken bij en bevriend met de andere bewoners, gaat zelfs van ze houden. Hij mist vooral zijn vader, maar toch zoekt hij lang geen contact. Ook niet met Jørn, die hij toch ook in de steek gelaten heeft. Dan overkomt de groep iets ergs, en is de bodem weer weg. Mattias keert terug naar Stavanger, maar daar voelt hij dat hij meer op de Faeröer thuishoort. Ook daar kan hij echter toch niet blijven, blijkt.

Het boek is mooi geschreven, het leest erg fijn. Het verhaal en alle verwijzingen naar gebeurtenissen in de wereld, muziek en populaire cultuur geven een tijdsbeeld van eind jaren ’90, maar vooral ook de jaren ’70 en ’80 als het om de jeugd van Mattias gaat. Ik vond de delen over zijn jeugd, de ontmoeting met Helle, zijn rol op het schoolplein mooi. Ook de delen waarin het over zijn ouders gaat zijn prachtig. In de loop van het verhaal komen we er ook wel achter dat het beeld dat we van Mattias gekregen hebben niet helemaal compleet is. Ik kan zijn besluiten en gedrag soms niet helemaal invoelen, dan begrijp ik niet echt goed wat hij doet. Ik vond het eerste deel van het boek dan ook mooier dan het eind.

Het boek blijft licht voelen, terwijl er toch heel serieuze onderwerpen aan bod komen: relaties, herinneringen, psychische problemen, de dood, je weg in het leven zoeken, je openstellen voor andere mensen, niet steeds weglopen als er iets gebeurt. Bomen blijven planten op een eiland waar geen bomen kunnen groeien. En dat hoe erg je ook probeert te verdwijnen, er toch mensen blijven die je missen.

“Ik heb zo lang op het vliegveld gewacht, Mattias, tot iedereen zijn bagage had opgehaald. Ik moest me tot de balie wenden, naar de passagierslijst vragen. Jouw naam stond er niet op.”
“Ik was tien minuten te laat. Dat kan de beste overkomen,” zei ik.
“Maar waarom ben je dan niet iets eerder van huis gegaan, Mattias?”
“Ik was niet te laat. Maar de bus was te vroeg.”
“Maar…” Vader waagde de sprong. “Wanneer kom je dan thuis?”
Ik nam op dat moment een besluit.
“Ik weet het niet. Voorlopig nog niet, denk ik.”
“Maar Mattias…”
En ik onderbreek hem en zeg, vader, je zou een keer hiernaartoe moeten komen, je moet naar de zee komen kijken, dit is een zee voor jou, vader, zeg ik, ik leid hem af, en hij zegt dat hij dat zou moeten doen, waarom niet, hij moet hier eens naartoe komen, en we maken vage plannen en weten allebei dat hij hier nooit zal opduiken, niet omdat hij niet wil, maar dat soort dingen gebeuren gewoon niet, hij heeft een baan en hij is al in geen jaren ergens zonder mijn moeder naartoe gegaan, al meer dan twintig jaar niet, en hij is niet zo’n globetrotter, blijft het liefst waar hij is, en ik zeg dat hij hiernaartoe moet komen, ik zeg het een paar keer, hij zegt dat hij dat zal doen, we maken vage plannen en er zal nooit iets van komen, dat weten we allebei, want ik ben zijn zoon en mijn leven staat op dit moment zo ver van het zijne af, en hij denkt dat als hij het doet, als hij komt, hij een indringer in mijn leven zal zijn, dat hij in de weg loopt en dat ik me zal schamen als ik hem zie, als ik hem voorstel aan de mensen met wie ik nu mijn tijd doorbreng, maar dat is niet zo, en ik weet niet hoe ik dat moet zeggen, dat dat niet zo is, dat ik wil dat hij komt, dat er niets is wat ik liever wil dan dat hij me hier komt opzoeken om te zien hoe ik leef, en dan verdwijnt vader en neemt mijn moeder de hoorn over.

3 gedachten over “Johan Harstad: Buzz Aldrin, waar ben je gebleven?”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s