Lieke Marsman: De volgende scan duurt vijf minuten

liekemarsmandevolgendescanduurtvijfminuten

Marsmans vorige boek, Het tegenovergestelde van een mens, heette “roman” maar was in feite een mengeling van roman en essay. Dit boekje is opnieuw een mix, nu van autobiografisch proza en poëzie. Het is een klein boekje, 63 pagina’s en klein van formaat (niet duur, ook). Marsman schreef het toen ze ziek was, en daarna.

In het voorjaar van 2018 had Marsman veel last van haar schouder. Maar om voor last van haar schouder een gastschrijverschap af te zeggen voelde slap, zeker omdat de onderzoeken niets opleverden. Ze had “zichzelf al in het narratief van de overspannen twintiger geplaatst”, zoals ze het zo mooi formuleert in de eerste zin van het prozadeel van het boek. Maar dat is ze niet, ze heeft kanker.

Ze wordt snel geopereerd, raakt spieren en een stuk schouderblad kwijt, maar de tumor is eruit. Daarna is het afwachten. En vooral: wennen aan het idee dat ze kanker heeft, of eigenlijk: had, want die is er in principe al weer uit. Op de achterkant: “De kortstondigheid van mijn behandeltraject heeft ervoor gezorgd dat ik sinds mijn operatie het gevoel heb met lege handen te staan en ik heb het schrijven van dit boekje nodig om de tijd kloppend te maken, mijn ziekteproces ietwat uit te rekken.” Dat klinkt als een ingewikkeldere versie van de spreuk: de ziel reist te paard. Ze heeft tijd nodig om aan de nieuwe situatie te wennen.

Marsman schrijft mooi, haar gedichten spreken me aan. Ze gaan over doodsangst, politiek, over hoe wij mensen met de wereld omgaan. Ze is filosofe en dat zie je aan haar scherpe manier van formuleren. Het mooiste gedicht vind ik Traktaties. Met prachtige zinnen als:

(…) Maar elke dag is
kiezen tussen vitamine D-
tekort en huidkanker.

En verwijzingen naar Wittgenstein:

Waarover met niet kan spreken,
daarover maakt men gebaren
of barst men in huilen uit.

Ook De volgende scan duurt minder dan een minuut vond ik heel mooi, hoe de sfeer van een lege nieuwbouwwijk overdag als het regent wordt neergezet. Ik zie het voor me.

In het prozadeel gaat het meer over politiek. Politieke keuzes hebben gevolgen voor zeer concrete situaties als je opeens ziek bent. In de apotheek staan voor een medicijn dat niet verkrijgbaar is, bijvoorbeeld. Marsman heeft opeens tijd genoeg om het hele dividendbelastingdebat te kunnen kijken en een mening te vormen.

Ze neemt zich voor dingen die ze leuk zou moeten vinden maar niet leuk vindt, zoals optreden voor de Rotary of poëzieles geven op middelbare scholen, niet meer te doen. En ik vraag me af: wat zou ík echt niet meer willen doen, als je tijd opeens zo kort dreigt te zijn?

Een gedachte over “Lieke Marsman: De volgende scan duurt vijf minuten”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s