Bregje Hofstede: Drift

bregjehofstededrift

Ik heb gemengde gevoelens over dit boek. Het is knap geschreven, op sommige momenten greep het me, meestal waren dat de momenten waarop de pijnpunten tussen Bregje en Luc het duidelijkst naar voren kwamen. Op sommige andere momenten deed het me niet zoveel en werd het geanalyseer me wat teveel.

Het verhaal begint midden in de nacht. Hoofdpersoon Bregje zit midden in Brussel op straat met een grote rugzak die helemaal gevuld is met al haar dagboeken. Ze is weggegaan bij haar man Luc, met wie ze al sinds de middelbare school samen is. Daarna komt per dag wat er volgt. Bregje zwerft langs hotels en Airbnb’s in de stad, ze gaat even bij haar ouders logeren maar houdt dat niet zo lang vol, ze vertrekt zelfs naar Napels omdat dat even duur is als in Brussel blijven.

In de loop van die dagen blikt Bregje terug op de relatie. We lezen hoe ze elkaar ontmoetten, hoe ze wat kregen met elkaar. We lezen ook hoe verschillend ze van het begin af aan ook waren: Luc kwam uit een gebroken gezin, hij woonde alleen met zijn vader en had een Franse moeder, hij vraagt zich ergens in het boek af of zijn moeder misschien nog baby-foto’s van hem heeft. Bregje daarentegen komt uit een stabiel en liefdevol gezin vol familie-uitdrukkingen en met een speciaal voor haar volgeschreven schrift over haar jeugd, waarin haar ouders al anekdotes over haar bijhielden. Dat schrift dient nu om uit te zoeken wie ze was vóór Luc, en ze leest al haar dagboeken minutieus door om er achter te komen wat er nou eigenlijk gebeurd is. Om aanwijzingen te zoeken dat de relatie gedoemd was te mislukken, misschien.

Bregje was het brave meisje dat negens haalde, Luc was de rebel die graffiti op de muur spoot; tot Bregjes spijt niet zo’n originele tekst. Dat zet eigenlijk direct de toon voor de relatie: Luc is de springerige, creatieve en extraverte jongen, Bregje is slim, stug, eigenzinnig en ze observeert alles genadeloos en schrijft dat vervolgens in haar dagboek op. Dat dagboek frustreert Luc op den duur: blijkbaar zijn er kanten van Bregje waar hij geen toegang toe heeft, dat maakt hem onzeker.

Bregje voelt zich gevangen en beknot, Luc past zich zoveel aan dat hij niet echt meer zichzelf is, of in ieder geval niet de jongen op wie Bregje verliefd werd. Doordat ze zo jong bij elkaar kwamen, zijn hun levens vervlochten, helemaal aan elkaar aangepast zonder dat ze doorhebben waar de ander allemaal rekening mee houdt; Bregje moet uitzoeken wie ze verder nog is. En dat wil ze ook, dat is misschien wel het grootste probleem.

Bregje schrijft niet alleen dagboeken, ze heeft net haar debuutroman gepubliceerd. Van De welp lezen we ook fragmenten in het boek; daarbij veranderen de bladzijdenummers en bladspiegel ook. Soms is dat verwarrend. Gaan die fragmenten over Bregje, of zijn die fragmenten fictie binnen de fictie? Het lijkt een beetje van allebei te zijn; wat bijvoorbeeld blijkt uit het panterpak. In De welp naait de vader van de hoofdpersoon een panterpak voor haar (en voor hemzelf een berenpak), in het nu kijkt Bregje naar het schrift waar een foto van haar in dat pak op staat. In De welp heeft het betreffende personage echter geen broers of zussen, Bregje heeft wel zussen. Hier wordt dus een spel gespeeld. Drifts hoofdpersoon heet Bregje, wat suggereert dat het toch in ieder geval enigszins op het leven van de auteur gebaseerd is; in dat boek schrijft Bregje een boek waarin ook weer gefictionaliseerd wordt. Toch lijkt De welp ook wat over de jeugd van Bregje te zeggen, qua karakter lijken ze wel overeen te komen.

De welp, en Bregjes jeugd, zijn plekken waar Luc zich soms ongemakkelijk bij voelt. Het boek leest hij niet, en dat familiegevoel kent hij niet, al wordt hij wel totaal ingelijfd door haar familie. Bregjes stabiele achtergrond zorgt voor een drang naar vrijheid en non-conformisme, terwijl Luc juist ook stabiliteit lijkt te zoeken.

Bregje spaart zichzelf niet: we lezen uitgebreid pijnlijke scènes waarin haar slechte of moeilijke kanten, stugge karakter, eigenzinnigheid, geslotenheid naar voren komen. Luc kennen we alleen door haar ogen en achteraf. Het beeld dat oprijst is dat van een mooie jongen tot wie Bregje zich fysiek aangetrokken voelt, waarbij ze naar mijn smaak wat teveel details over hun seksleven beschrijft, maar in zekere zin kijkt ze ook een beetje op hem neer. Sowieso heeft het boek nogal veel details: omdat ze woordelijk alle uitjes, mooie momenten, ruzies, gesprekken, seks, in haar dagboeken heeft opgeschreven kan ze die details allemaal weer tevoorschijn toveren nu ze de relatie achteraf analyseert.

Die details dienen dus een doel, maar het zijn er wel erg veel. Soms zijn ze scherp, raak, knap beschreven. Soms begonnen ze me op mijn zenuwen te werken, gebeurde er meer van hetzelfde, en dan werd het verhaal wat traag.

En we lezen maar één kant van het verhaal natuurlijk. Door dat verhaal in het verhaal wordt duidelijk dat ook Drift zelf een verhaal is, expliciet ook een constructie, een rechtvaardiging misschien.

Waarschijnlijk heeft de collega die jou deze therapeute heeft aangeraden je ook een lesje huwelijkscrisis meegegeven. Je zegt, met een schuin knikje naar mij: “Het was vast niet je bedoeling, maar op mij wekte je de indruk dat…” – en dan de pointe, die ik al ken: “dat ik nooit goed genoeg ben.”
Je zwijgt even en herhaalt dan, iets kwader nu, dat voor mij nooit iets goed genoeg is.
De therapeute vraagt om een voorbeeld.
Snibbig: “Er zijn zoveel voorbeelden.”
Ik zet me schrap. Nu komt het, denk ik, nu kom je met iets wat ik niet kan ontkennen. Maar je kunt niet op een voorbeeld komen. Ofwel ben je nog vergeetachtiger dan ik dacht, ofwel nog loyaler.
Een voorbeeld dat jij nu niet geeft: dat ik vaak somber ben, ook al is er geen aanleiding. Dat je dat moeilijk vindt omdat ik je, door verdrietig te zijn terwijl jij bij me bent, het gevoel geeft dat je niet voldoet.
Een ander voorbeeld: dat ik de problemen overal weet te vinden. Schijnt de zon? Ik google “melanoom”. Bakken we taart? Jij snoept van het deeg, ik zeg “salmonella”. Op vakantie: “Kijk, de koeien komen dichterbij.” Ik: “Die brengen steekvliegen mee.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s