Eva Menasse: Quasikristallen

evamenassequasikristallen

Ik ging dit boek vooral lezen vanwege de titel en de kaft. Maar al snel bleek dat het verhaal helemaal niets met wiskunde of kristallen te maken heeft. Het gaat over Xane Molin, een vrouw die we in elk hoofdstuk vanuit een ander gezichtspunt meemaken.

Het boek begint met een dramatische zomer. Die zien we vanuit het perspectief van Judith, die in een weinig stabiele thuissituatie opgroeit. Xane is haar beste vriendin, en samen zijn ze ook vriendinnen van de wat aparte Claudia die ze achter haar rug om wat belachelijk maken. Daarna zien we Xane als deelnemer aan een excursie naar Auschwitz. Vanuit de ervaringen van haar huurbaas, wiens kruisbeeld Xane gebruikt in een film die ze maakt. Andere perspectieven zijn die van Judiths zusje, een internationaal bekende, oudere man met wie Xane een bijzondere band krijgt, haar vruchtbaarheidsarts, Xane zelf, haar stiefdochter, vader, echtgenoot, buurvrouw, en uiteindelijk haar zoon die op een laatste eigengereide actie reageert in brieven.

Door die verschillene gezichtspunten is het een wat gefragmenteerd boek (dat zal wel de reden van die quasikristallen zijn). We krijgen nooit een compleet beeld van Xane, maar dat is dan ook de boodschap die het boek wil overbrengen, denk ik: dat een mens voor iedereen om haar heen een beetje anders is, dat bij verschillende mensen in verschillende periodes ook andere kanten sterker of minder sterk naar voren komen. Dat sommige gedeelde geschiedenissen belangrijker of pijnlijker zijn dan andere. En dat het beeld van jezelf niet per se helemaal klopt met hoe anderen je zien. Xanes eigen perspectief wordt in dit boek niet belangrijker gemaakt dan de andere, haar eigen stem wordt niet gepresenteerd als hoe het echt is, maar net zo goed als één blik op haarzelf. Daardoor is het beeld versnipperd en het verhaal niet mooi afgerond of alles verklarend, maar dat maakt het juist ook interessant.

Het verhaal speelt in Oostenrijk en Duitsland, ik denk dat ik doordat ik sommige zaken in de geschiedenis en politiek van die landen niet zo goed weet wel dingen gemist heb. Wat me bijvoorbeeld opviel waren de terugkerende verschillen tussen Oostenrijkers en Duitsers, en de reacties van de mensen uit de beide landen op elkaar als Xane van het ene naar het andere land verhuist. Ik had geen idee van die verschillen, al kwamen ze ook in Mijn geliefde boekhandel van Petra Hartlieb al naar voren: de Oostenrijkers nemen haar Duitse echtgenoot niet altijd even serieus.

Ik vond niet alle hoofdstukken even goed, soms dwaalde ik wat af, en ik heb ook best lang over het boek gedaan omdat ik soms tussendoor wat anders wilde lezen. Toch pakte ik het steeds weer op, want er zitten heel goede en scherpe stukken in.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s