Gerardo Soto y Koelemeijer: Wie is er bang voor wiskunde?

gerardosotoykoelemeijerwieiserbangvoorwiskunde.jpg

Geen enkele boekbespreking is objectief, maar deze nog minder dan de meeste andere, want ik ken Gerardo goed, deel zijn vak en in veel opzichten ook zijn visie op wiskunde en onderwijs. Ik heb in dit boek dan ook zelf niet zoveel nieuws gelezen. Maar voor mensen die wiskunde zien als een vak dat je óf kunt, óf niet kunt, die denken dat wiskunde niet voor hen is omdat ze geen genie zijn, juist voor die mensen is dit boek bedoeld.

Het boek bestaat uit vier delen, elk over een ander thema. Het eerste essay heeft het boek zijn titel bezorgd: dat gaat over wiskundeangst. Wiskundeangst is een bestaand, want meetbaar, fenomeen. Mensen met wiskundeangst ervaren angst, pijn, vóór het moeten uitvoeren van een wiskundetaak. Daardoor raakt hun werkgeheugen bezet door angstgevoelens en daardoor kunnen ze die taak alleen nog maar minder goed uitvoeren. In dit deel legt Gerardo uit hoe wiskundeangst kan ontstaan en welke interventies goed of juist minder goed zijn tegen wiskundeangst. Interessant is dat duidelijk wordt dat het optreden van wiskundeangst niet te maken heeft met hoeveel talent iemand heeft voor wiskunde, ook iemand die goed in wiskunde is kan wiskundeangst ervaren.

Het tweede deel gaat over Terence Tao, misschien wel de beste wiskundige van de wereld. Tao was een wonderkind en slaagt erin veel deelgebieden van de wiskunde te overzien en doorzien, iets wat tegenwoordig eigenlijk verder niemand meer kan. Mensen denken helaas vaak dat alleen superslimme genieën als Tao wiskundige kunnen worden. Gerardo schrijft in dit kader over een onderzoek naar het zelfbeeld van vakgebieden. Verschillende vakgebieden hebben verschillende zelfbeelden: sommige leggen de focus voor succes op talent, en andere op hard werken en empathie. Het blijkt dat in vakgebieden waarover men zelf denkt dat ruw talent nodig is, het percentage vrouwen aan de faculteiten lager is. Wiskunde, en ook bijvoorbeeld filosofie, zijn bij uitstek vakgebieden die zichzelf zo zien. Maar zelfs Terence Tao zegt dat je geen genie hoeft te zijn om wiskunde te doen. Ja, je moet een zekere hoeveelheid talent hebben, maar je moet vooral ook heel hard werken, geduld hebben, discipline. Nadruk leggen op genieën schrikt vooral meisjes af, blijkt.

In deel drie schrijft Gerardo over het concept bewijs. In de wiskunde zijn bewijzen heel belangrijk: daarmee toon je aan dat iets echt klopt, bijvoorbeeld voor alle getallen, of voor alle driehoeken die aan bepaalde eisen voldoen. Hij laat wat bewijzen zien, maar vraagt zich ook af waar dat concept bewijs nou eigenlijk vandaan komt en of dat in de loop van de tijd nog is veranderd.

Het laatste deel gaat daarop door: veranderingen van de wiskunde. Het lijkt zo’n statisch vak dat nooit verandert, de wiskunde van eeuwen geleden is natuurlijk dezelfde als de wiskunde van nu! Maar zo simpel ligt het niet helemaal, in de loop van de tijd ontstaat er niet alleen meer wiskunde, maar ook veranderen notaties, standaarden, wat als bewijs geaccepteerd wordt. Zijn er in de wiskunde ook revoluties, paradigmaverschuivingen geweest? Interessante vragen.

Ik geef zelf colleges over de geschiedenis van de wiskunde aan leraren in opleiding. De geschiedenis kan de wiskunde een menselijker gezicht geven, juist door niet alleen naar de beroemde genieën te kijken, maar naar de wiskunde zelf: waarom gingen mensen juist met die wiskunde aan de slag, wat was het probleem dat ze wilden oplossen, waarom was deze aanpak of notatie handiger dan andere?

Voor mijzelf bevatte dit boek dus weinig nieuws, maar het is zeker een aanrader voor wie wiskunde, onderwijs en de geschiedenis van de wiskunde interessant vindt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s