Eva Meijer: De grenzen van mijn taal

evameijerdegrenzenvanmijntaal

Ik was onder de indruk van Meijers romans (ik besprak hier eerder Het vogelhuis, Dagpauwoog en Het schuwste dier). Onlangs kwam dit boekje uit, geen roman, maar een essay over depressie. De ondertitel is Een klein filosofisch onderzoek naar depressie. Meijer is naast schrijver, kunstenaar en muzikant ook filosoof, vorig jaar promoveerde ze op een proefschrift over de politieke stem van dieren.

Hoe belangrijk dieren zijn wordt duidelijk in Meijers romans, in haar filosofische werk, maar ook in dit boekje over depressie. Als ze het niet meer kan opbrengen om met mensen om te gaan, hoe goed die het ook bedoelen, zijn de dieren altijd weer blij om haar te zien. Ze waren er altijd en maakten zo het verschil.

Het is zeker wel deels een filosofisch onderzoek naar depressie: Meijer onderzoekt hoe men vroeger over depressies dacht, ze legt een verband tussen de existentialisten en de zinloosheid die pubers kunnen ervaren, ze bespreekt filosofen, kunstenaars en schrijvers die over depressie hebben nagedacht. Dat is interessant, maar Meijers eigen ervaringen met depressie, die ze hier zoals ze zelf schrijft “als materiaal gebruikt” vind ik het aangrijpendst.

Ik kan me – gelukkig – maar moeilijk voorstellen hoe een depressie is. Wat uit dit boek wel duidelijk wordt is dat je er zelf feitelijk nauwelijks invloed op hebt: een depressie komt uit het niets, er is meestal geen aanleiding, als je eenmaal depressies hebt gehad is de kans op weer een depressie en ouderdomsziekten groter. Meijer had haar eerste depressie al heel jong, toen ze veertien was. Maar de somberheid kende ze al eerder, al sinds ze acht was speelde die regelmatig op.

Meijer kreeg ook anorexia: “Mijn anorexia ging niet om eten of afvallen: het was een effectieve manier om te verdwijnen.” Ze wordt opgenomen in een kliniek waar ze allerlei soorten therapie volgde die beschreven worden in het boek. Interessant is hoe ze de psychotherapie koppelt aan de rol van taal, belangrijk in de filosofie, en de dialoog die daarbij hoort, die als Socratisch gesprek ook een rol heeft in de filosofie. Haar boek heeft niet voor niets deze titel: taal is contact, taal is een link met de wereld, taal kan ook dingen opnieuw vormen.

Meijer weet dat ze waarschijnlijk ooit weer een depressie zal krijgen. Ze weet ook steeds beter wat goed voor haar is: vasthouden aan gewoontes, vasthouden aan de wereld, ook als je je daarvan vervreemd voelt en alles kleurloos is geworden. Zingen, dieren, wandelen, hardlopen. Werken. “Goede gewoontes cultiveren kan bovendien een vorm van verzet zijn tegen wat ons overkomt,” schrijft ze.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s