Martine de Jong: De aanloopman

martinedejongdeaanloopman

Johanna woont rustig in haar huis op het platteland van Groningen. Haar man is al lang geleden overleden en haar twee dochters wonen in Amsterdam. Bovendien heeft ze die al bijna een jaar niet gezien: op de verjaardag van haar jongste dochter Lisanne heeft ze ruzie met haar gemaakt, en daardoor ook met haar zus. Lisanne had namelijk een relatie gekregen met haar docent en was bij hem ingetrokken in zijn grote huis, maar die man is ouder dan Johanna zelf en ze vindt Lisanne misplaatst lijken in zijn “grotemensenhuis met gepoetste antieke meubelen, artefacten uit verre landen, hoogpolig tapijt en een gevulde boekenkast”.

Op een dag staat er opeens een man in Johanna’s tuin: Kasper. Hij vraagt of hij binnen mag komen, dat mag, en hij vraagt of ze werk voor hem weet. Hij kan goed klussen. Johanna laat hem op zolder logeren de eerste nacht, maar omdat zijn gedraai teveel geluid maakt mag hij daarna in de schuur slapen. Hij repareert van alles, bijvoorbeeld de dakgoot die naar beneden is gekomen en waar ze al een tijdje iets aan zou moeten doen.

Dat is wel een wat vreemde situatie, Kasper gaat namelijk niet meer weg en Johanna vindt dat wel prima. Ze voelt zich tot hem aangetrokken en ’s avonds praten ze met elkaar op het bankje in de tuin. Kasper knapt van alles mooi op, de schuur wordt echt een huisje.

Johanna’s huis ligt in het aardbevingsgebied, dus af en toe beeft de grond en ontstaan er scheuren in het huis en gaten in de grond. Maar dat is niet alles: er verschijnen spinnen en libellen van abnormale proporties, en het wordt steeds vreemder. En Kasper heeft een fijne invloed, hij brengt leven en jonge mensen en gezelligheid, maar ook hij doet soms wat vreemd.

Het boek leest fijn, de stijl is kernachtig en raak. Johanna is een sympathieke vrouw die een rustig leven leidt, terugkijkt op het leven met haar man en daarna haar leven met de kinderen als jonge weduwe in dat Groningse dorp met alle vaste patronen en steeds dezelfde mensen. Het duurde even voor ik doorhad dat ze pas 52 is: ze voelt zichzelf oud, haar leven is zo rustig, ze werkt niet, ik dacht aan het begin dat ze echt een oude vrouw was. Dat leven wordt verstoord maar ook verrijkt door de komst van Kasper. De mensen en de relaties zijn scherp en goed beschreven, het lijken echte mensen. Johanna is sympathiek en hoewel ze hier en daar wat mist is ze scherp en soms ook grappig. De spanning wordt langzaam opgebouwd en het einde was een iets teveel over the top naar mijn smaak, maar ik wilde wel heel graag weten wat er aan de hand was. Een fijn boek.

“Sorry dat ik het niet verteld had,” zei ze, “maar je bent altijd zo…”
“Wat?”
“Zo veroordelend,” zei ze en keek opzij. Ze beet op een nagel.
“Niet bijten,” zei ik.
“Sorry.”
“Hoe is dit gebeurd?” Ik wees om me heen, naar het huis, naar het nieuwe leven waarin ik me nu ook bevond.
“Ik ben verliefd geworden.”
“Maar hoe dan?”
“Hoe dan? Hoe wordt iemand verliefd, mama, weet ik veel.” Ze klonk boos. “Gewoon, hij begrijpt me.”
Ik begreep misschien zelf niet veel van de keuzes van mijn dochter, maar ze leek me nu ook niet een onbegrijpelijk wezen met mysterieuze diepten waarvoor een rijpe man nodig was om die te doorgronden.

5 gedachten over “Martine de Jong: De aanloopman”

  1. De laatste tijd denk ik af en toe na over hoe realistisch een verhaal zou moeten zijn. Of maakt het meer uit of de schrijver het je doet geloven op het moment dat je het leest? Bij fantasy is het immers geen probleem wat de schrijver allemaal bij elkaar verzint, als je maar meegesleept wordt in het verhaal. Maar wat maakt dan dat je soms denkt ‘dit is ongeloofwaardig’, zoals ik soms heb bij ‘Wij en ik’ van Saskia de Coster, terwijl dat verder een erg goed boek is. Jij merkt hier op dat je het einde ‘over the top’ vindt, maar waar ligt dan de grens? Of vond je het niet passen bij de rest van het verhaal?

    Like

    1. Ja, dat is een interessante vraag! Bij een verhaal dat echt realistisch begint, zoals De aanloopman, vind ik wat onwaarschijnlijke gebeurtenissen moeilijker te accepteren dan in fantasy, waarbij je weet waar je aan begint en waar ik dan ook makkelijk in mee kan. In De aanloopman wordt de grens voor mijn gevoel toch nét overschreden, maar het wordt wel heel goed opgebouwd. Het heeft dus zeker veel te maken met passen bij de rest van het verhaal.

      Like

      1. Klopt! Al vind ik het soms juist tof als een verhaal realistisch begint en langzamerhand absurd wordt, op zo’n manier dat je er toch in meegaat. En dan doe je het boek dicht en denk je ineens: wacht even, dit kan niet. Maar dat hindert dan niets tijdens het lezen.

        Liked by 1 persoon

  2. Ja, dat is zeker zo, als dat lukt is dat echt knap! In De aanloopman is het vooral zo dat ik juist de realistische zaken en de relaties tussen de mensen heel erg goed beschreven vond, dat vond ik de beste stukken van het boek (zoals het citaat en de andere delen over de relatie tussen Johanna en haar dochters bijvoorbeeld, wat de komst van jonge mensen met haar doet); de wat vreemdere dingen sloten daar in dit geval wat minder goed bij aan.

    Liked by 1 persoon

  3. Ik heb De Jonge bij VPRO Boeken horen praten over haar boek en ze intrigeerde mij, nu ik jouw recensie lees krijg ik hetzelfde gevoel, ik wil dit boek lezen! Enne, ik ben van dezelfde leeftijd als de hoofdpersoon en noem mijzelf regelmatig ‘oud’, terwijl ik 75 juist jong noem, hmz……..

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s