Johan Harstad: Hässelby

johanharstadHässelby

Pas in het nawoord kom je er als Nederlandse lezer achter dat de hoofdpersoon van dit boek een karakter uit een Zweeds kinderboek is, een icoon in Scandinavië maar hier veel minder bekend. Albert Åberg was daarin een jongetje van een jaar of 4, 5, 6 dat samen met zijn vader in een flat in Hässelby, een kleine voorstad van Stockholm, woonde. Van een moeder was geen sprake.

In dit boek is Albert een volwassen man en hij woonde tot voor kort nog steeds met zijn vader in die flat. In het eerste hoofdstuk wordt Alberts vader doodgereden door een vrachtwagen. Dan staat Albert er alleen voor. Maar eigenlijk voelt het meer als een bevrijding: Albert gooit dingen weg, koopt nieuwe meubels, gaat er wat meer op uit.

Hij heeft een tamelijk saai en overzichtelijk leven: hij werkt in een elektronicawinkel, spreekt af en toe een vriend. Vroeger heeft hij wel dingen meegemaakt, hij is toen hij jong was op interrail gegaan met vriend Victor en gewoon niet naar huis gekomen. Hij raakte in Hong Kong verzeild met een man die grote partijen Star Wars-poppetjes wilde gaan opkopen om ze op te slaan en later als ze retro zouden worden voor veel geld weer te gaan verkopen, maar die man was opeens van de aardbodem verdwenen. Na wat avonturen in Parijs is hij uiteindelijk toch teruggekeerd naar zijn vader. En hij is op zichzelf gaan wonen, maar na een poosje bleek hij toch weer zoveel bij zijn vader te zijn dat hij zijn kamer maar weer opzegde.

In zekere zin is het dus een verhaal over die man en zijn vader, en de telefoontjes die de reizende Albert al dan niet pleegt doen denken aan de momenten waarop Mattias al dan niet naar huis belt in Buzz Aldrin, waar ben je gebleven? Maar het verhaal is breder dan dat: het gaat ook over de teloorgang van de sociaaldemocratie, het Zweedse “Volkshuis”, waar Alberts vader heilig in geloofde en waar Hässelby een exponent van was. De ondertitel Het demonteren is begonnen verwijst naar vader en de flat, maar ook naar de achteruitgang van de verzorgingsstaat, en later ook naar het verdwijnen van dingen in het tweede deel van het boek.

Albert ervaart allerlei toevalligheden: op de plekken waar hij op zijn reis geweest is kwam hij herhaaldelijk dezelfde man tegen. Maar nu lijkt die man ook in zijn flat te wonen, in een raar appartement waar de lamp opeens altijd aan is. In zijn leven heeft hij herhaaldelijk een vreemd geluid gehoord dat nu ook weer terugkomt. Het is niet duidelijk of Albert dingen ziet en ervaart die er niet zijn of dat er echt iets vreemds aan de hand is. Ook mensen en hun spullen verwijnen plotseling, zonder verklaring. En uiteindelijk verwijnt ook Albert.

Het is een best raar maar ook intrigerend boek. De sfeer is enigszins beklemmend, maar ook niet steeds. Er komen interessante thema’s aan bod, over politiek, geschiedenis. En aan het eind blijkt alles toch heel anders te zitten dan ik dacht. In die zin deed het boek me qua structuur ook wel aan Darlah denken, dat ook realistisch begint maar als iets heel anders eindigt.

Als je nog nooit iets van Harstad gelezen hebt zou ik niet met dit boek beginnen, maar als je al een beetje gewend bent aan zijn boeken en ideeën is dit boek een intrigerende aanvulling.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s