Saskia de Coster: Nachtouders

saskiadecosternachtouders

Ik keek erg uit naar dit boek, want ik vond – vooral – Wij en ik een prachtig boek. Nachtouders is echt een ander soort boek: het is persoonlijker en lijkt (in ieder geval deels) autobiografisch te zijn. De hoofdpersoon heet Saskia en maakt mee wat De Coster ook zelf meemaakte: samen met haar vrouw kreeg ze een kind van een donor, en Saskia’s partner Juli is de biologische moeder.

Dat thema geeft meteen het belangrijkste spanningsveld in het verhaal weer: Saskia moet haar rol vinden. Zelf wilde ze helemaal niet per se een kind, ze wil schrijven. Maar ze hebben hun voorwaarden jaren geleden naar elkaar uitgesproken, Saskia wilde ruimte om te kunnen schrijven, Juli had een kinderwens. Dus moest het er toch van komen.

Continue reading “Saskia de Coster: Nachtouders”

Advertenties

Eva Meijer: De grenzen van mijn taal

evameijerdegrenzenvanmijntaal

Ik was onder de indruk van Meijers romans (ik besprak hier eerder Het vogelhuis, Dagpauwoog en Het schuwste dier). Onlangs kwam dit boekje uit, geen roman, maar een essay over depressie. De ondertitel is Een klein filosofisch onderzoek naar depressie. Meijer is naast schrijver, kunstenaar en muzikant ook filosoof, vorig jaar promoveerde ze op een proefschrift over de politieke stem van dieren.

Hoe belangrijk dieren zijn wordt duidelijk in Meijers romans, in haar filosofische werk, maar ook in dit boekje over depressie. Als ze het niet meer kan opbrengen om met mensen om te gaan, hoe goed die het ook bedoelen, zijn de dieren altijd weer blij om haar te zien. Ze waren er altijd en maakten zo het verschil.

Continue reading “Eva Meijer: De grenzen van mijn taal”

Tara Westover: Educated

tarawestovereducated

Wat een indrukwekkend boek! Educated gaat over Tara, de schrijfster van het boek. Tara is tot haar zeventiende nooit naar school geweest. Het gezin waarin Tara opgroeide woonde aan de voet van een berg. Haar vader wantrouwde de overheid en was ervan overtuigd dat de kinderen op school gehersenspoeld zouden worden, dus hij haalde zijn oudste kinderen van school en stuurde de jongste er nooit heen. De jongsten zijn ook niet aangegeven bij de burgerlijke stand, ze hebben geen geboortebewijs. Tara weet niet eens zeker wat haar verjaardag is, maar dat is niet erg: ze weten wel in welke week het is en ze vieren het wanneer het uitkomt. Dat komt niet voort uit traditie of iets dergelijks: Westovers oma’s wonen allebei in de buurt en hebben een veel normaler leven, en zij zouden hun kleinkinderen het liefst naar school sturen.

Tara weet niet beter, maar het is natuurlijk geen normale situatie. En ondanks dat het gezin mormoons is, heeft die situatie daar niet zozeer mee te maken. De oorzaak van het gedrag van (vooral) Tara’s vader lijkt eerder een psychisch probleem te zijn. Hij is paranoïde en heeft af en toe een inzinking. Hij wacht herhaaldelijk op het einde der tijden.

Continue reading “Tara Westover: Educated”

Helene Hanff: The Duchess of Bloomsbury Street

helenehanfftheduchessofbloomsburystreet

Een tijdje geleden schreef ik over het prachtige 84, Charing Cross Road. En zoals altijd als ik enthousiast ben over een boek ging ik direct op zoek naar meer boeken van dezelfde schrijver. In dit geval lag de keuze voor de hand: The Duchess of Bloomsbury Street is in feite een soort vervolg.

Waar Hanff in 84, Charing Cross Road ervan droomde om naar Londen te gaan maar het niet deed (voornamelijk door geldgebrek, maar misschien vond ze het ook wel een beetje eng), kreeg ze in 1971 die kans uiteindelijk toch. En dat kwam juist door dat boek: het werd heel goed ontvangen en zou ook in Engeland uitkomen, en de uitgever wilde haar graag erbij hebben in Londen.

Het treurige was natuurlijk dat Frank Doel inmiddels overleden was en de boekhandel in kwestie opgedoekt. Hanff kon nog net het ontruimde pand in voor er wat anders zat en zag de grote letters van de naam nog liggen. Er werden foto’s van haar gemaakt in het pand waar ze nooit geweest was toen de boekhandel nog bestond.

Continue reading “Helene Hanff: The Duchess of Bloomsbury Street”

Bregje Hofstede: Drift

bregjehofstededrift

Ik heb gemengde gevoelens over dit boek. Het is knap geschreven, op sommige momenten greep het me, meestal waren dat de momenten waarop de pijnpunten tussen Bregje en Luc het duidelijkst naar voren kwamen. Op sommige andere momenten deed het me niet zoveel en werd het geanalyseer me wat teveel.

Het verhaal begint midden in de nacht. Hoofdpersoon Bregje zit midden in Brussel op straat met een grote rugzak die helemaal gevuld is met al haar dagboeken. Ze is weggegaan bij haar man Luc, met wie ze al sinds de middelbare school samen is. Daarna komt per dag wat er volgt. Bregje zwerft langs hotels en Airbnb’s in de stad, ze gaat even bij haar ouders logeren maar houdt dat niet zo lang vol, ze vertrekt zelfs naar Napels omdat dat even duur is als in Brussel blijven.

In de loop van die dagen blikt Bregje terug op de relatie. We lezen hoe ze elkaar ontmoetten, hoe ze wat kregen met elkaar. We lezen ook hoe verschillend ze van het begin af aan ook waren: Luc kwam uit een gebroken gezin, hij woonde alleen met zijn vader en had een Franse moeder, hij vraagt zich ergens in het boek af of zijn moeder misschien nog baby-foto’s van hem heeft. Bregje daarentegen komt uit een stabiel en liefdevol gezin vol familie-uitdrukkingen en met een speciaal voor haar volgeschreven schrift over haar jeugd, waarin haar ouders al anekdotes over haar bijhielden. Dat schrift dient nu om uit te zoeken wie ze was vóór Luc, en ze leest al haar dagboeken minutieus door om er achter te komen wat er nou eigenlijk gebeurd is. Om aanwijzingen te zoeken dat de relatie gedoemd was te mislukken, misschien.

Continue reading “Bregje Hofstede: Drift”

Helene Hanff: 84, Charing Cross Road

helenehanff84charingcrossroad

Wat een ontzettend charmant boekje is dit. Het boek begint met een brief die Helene Hanff in 1949 schrijft naar boekhandel Marks & Co in Londen. Hanff woont in New York en kan daar lastig goedkope en mooie edities vinden van de Engelse literatuur waar ze zo geïnteresseerd in is. Ze heeft een advertentie gelezen van Marks & Co en vraagt om een paar boeken:

Gentlemen:
Your ad in the Saturday Review of Literature says that you specialize in out-of-print books. The phrase “antiquarian booksellers” scares me somewhat, as I equate “antique” with expensive. I am a poor writer with an antiquarian taste in books and all the things I want are impossible to get over here except in very expensive rare editions, or in Barnes & Noble’s grimy, marked-up schoolboy copies.
I enclose a list of my most pressing problems. If you have clean secondhand copies of any of the books on the list, for no more than $5.00 each, will you consider this a purchase order and send them to me?

Continue reading “Helene Hanff: 84, Charing Cross Road”

Maggie O’Farrell: I am, I am, I am

maggieofarrelliamiamiam

Als je mijn blog vaker leest zul je al gemerkt hebben dat ik de boeken van Maggie O’Farrell begin dit jaar ontdekte en langzaam maar zeker al haar boeken aan het lezen ben. Dit boek, haar recentste, is anders dan de andere, want het is geen fictie. Het is het verhaal van O’Farrells eigen leven, maar het is geen gewone autobiografie: ze beschrijft haar leven aan de hand van de momenten waarop ze bijna dood ging.

En dat zijn er behoorlijk veel, de ondertitel verklapt het al: seventeen brushes with death. Veel meer dan bij de meeste mensen, lijkt me zo, maar misschien vergis ik me wel. De beschrijvingen van al die momenten zijn niet chronologisch. Er staat steeds precies bij in welk jaar het plaatsvond. En de ervaringen zijn ook heel verschillend. Maar toch hebben ze direct of indirect ook vaak met elkaar te maken.

Continue reading “Maggie O’Farrell: I am, I am, I am”

Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling

froukevermeulenvechtentegenverveling

Burn-outs zijn overbekend, maar van een bore-out hebben veel mensen nog nooit gehoord. Toch kan dat blijkbaar ook: je letterlijk ziek vervelen op je werk. In dit boek beschrijft Frouke Vermeulen haar bore-out: de aanloop, de instorting, het herstel. En wat ze ervan geleerd heeft.

Ik ging dit boek lezen omdat ik ergens gelezen had dat bij Vermeulens bore-out hoogbegaafdheid een rol speelde, en dat thema vind ik interessant. En dat klinkt ook best wel logisch: hoogbegaafden zijn, omdat ze vaak sneller denken, sneller verbanden zien en complexe zaken sneller doorhebben, misschien ook wel sneller verveeld.

Continue reading “Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling”

Lieke Marsman: De volgende scan duurt vijf minuten

liekemarsmandevolgendescanduurtvijfminuten

Marsmans vorige boek, Het tegenovergestelde van een mens, heette “roman” maar was in feite een mengeling van roman en essay. Dit boekje is opnieuw een mix, nu van autobiografisch proza en poëzie. Het is een klein boekje, 63 pagina’s en klein van formaat (niet duur, ook). Marsman schreef het toen ze ziek was, en daarna.

In het voorjaar van 2018 had Marsman veel last van haar schouder. Maar om voor last van haar schouder een gastschrijverschap af te zeggen voelde slap, zeker omdat de onderzoeken niets opleverden. Ze had “zichzelf al in het narratief van de overspannen twintiger geplaatst”, zoals ze het zo mooi formuleert in de eerste zin van het prozadeel van het boek. Maar dat is ze niet, ze heeft kanker.

Continue reading “Lieke Marsman: De volgende scan duurt vijf minuten”

Arjen van Veelen: Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken

arjenvanveelenaantekeningenoverhetverplaatsenvanobelisken

Ik had dit boek al een poosje op de leesstapel liggen, maar het heeft even geduurd voor ik er in begon. Het thema is namelijk nogal zwaar: het gaat over hoofdpersoon Arjen en zijn vriendschap met Tomas, die overleden is. In het echt verloor Arjen van Veelen zijn vriend Thomas Blondeau, die in oktober 2013 overleed. Ik kende Thomas een beetje: hij zat een dag of wat in mijn introductieweekgroepje (deze zomer precies twintig jaar geleden), daarna sprak ik hem jaren niet en uiteindelijk kwam ik hem op feestjes en via anderen af en toe weer tegen. Het is bijzonder om een roman te lezen over mensen die ik wel eens tegenkwam, over plaatsen waar ik in die tijd ook kwam.

De roman speelt voornamelijk op drie plekken: Leiden/Amsterdam, waar Arjen en Tomas elkaar ontmoetten en de vriendschap zich ontwikkelde, St. Louis in de VS, waar Arjen nu woont, en Alexandrië, waar Arjen Tomas’ romans de plek wil geven die ze verdienen: in de nieuwe versie van de beroemde bibliotheek. Van tevoren verwachtte ik dat de Leidse delen me het meest zouden aanspreken, vanwege de herkenning. Die stukken waren inderdaad mooi, maar ook de andere delen zijn dat: hoe Arjen met zijn wegwerpcamera door Alexandrië slentert, hoe hij met Tomas’ jas aan door St. Louis wandelt met zijn kat. Arjen heeft klassieke talen gestudeerd en vertelt veel achtergronden over de geschiedenis van Alexandrië, maar dat is nergens saai. Hij vertelt bijvoorbeeld over de zoektocht naar de tombe van Alexander de Grote. Maar ook over de geleerden die daar vroeger woonden, met uitstapjes naar hoe het schrift ontstond in Mesopotamië, antieke filosofen, enzovoorts. Het verhaal leest steeds vlot en de verhaallijnen worden op een logische en passende manier afgewisseld.

Continue reading “Arjen van Veelen: Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken”