Jeanette Winterson: Frankissstein

jeanettewintersonfrankissstein

Ik las een tijdje geleden het prachtige Why be happy when you could be normal?, dus toen ik zag dat Jeanette Winterson naar Utrecht kwam kocht ik direct een kaartje en ook haar nieuwste boek, Frankissstein. Afgelopen maandag was het zover, het boek las ik daarvoor.

Het verhaal heeft twee, eigenlijk drie, verhaallijnen. De eerste waar je in terechtkomt is het verhaal van Mary Shelley in 1816, negentien jaar oud, getrouwd met de dichter Percey Shelley. Samen met haar stiefzus Claire, haar vriend de dichter Lord Byron en arts Polidori brengt ze een zomer door bij Genève. Nou ja, zomer, het regent aan een stuk door, alles is nat en het is koud. Om elkaar bezig te houden verzinnen ze griezelverhalen, en zo komt Mary tot haar beroemde werk Frankenstein. Mary Shelley is de dochter van Mary Wollstonecraft, een feministe die stierf toen de kleine Mary slechts een maand oud was. Mary krijgt in de loop van het verhaal (en ook in haar echte leven) vier kinderen, waarvan er drie al snel sterven. Ook haar man overlijdt jong.

Hier zei Winterson afgelopen maandag ook wat over: in die tijd werden mensen niet zo oud, en ze leefden hun leven dus ook met een ander perspectief. Als je ervan uitgaat dat je maar vijftig zult worden, ga je de dingen die je graag wil doen eerder doen. De Shelleys leefden bijvoorbeeld een heel intensief leven, zoals ook uit het boek blijkt.

De tweede verhaallijn speelt in het heden. En daar speelt Winterson met de fictie: de namen van de personages komen overeen met die uit de eerste verhaallijn. (Maandag zij ze iets als: het zijn geen tijdreizigers, ze verschijnen gewoon weer.) Dat is natuurlijk wel enigszins verwarrend maar laat vooral parallellen zien tussen de wetenschappelijke en filosofische discussies toen (de tijd dat het gebruiken van elektriciteit, waar Frankensteins monster mee tot leven wordt gewekt, nog in de kinderschoenen stond, bijvoorbeeld) en nu.

Doorgaan met het lezen van “Jeanette Winterson: Frankissstein”

Siri Hustvedt: Memories of the future

sirihustvedtmemoriesofthefuture

Siri Hustvedt is een Amerikaanse schrijver, bekend van boeken als What I Loved en The Summer Without Men. Dat laatste heb ik gelezen, maar dat is al even geleden en daar herinner ik me niet zoveel meer van. Hustvedt heeft allerlei prijzen gewonnen, heeft een PhD in Engels en geeft naast het schrijven ook colleges over psychiatrie, waar ze ook over schrijft in haar non-fictie. Haar nieuwe roman leek me interessant en toen ik las dat ze naar Utrecht zou komen, heb ik meteen een kaartje en het boek gekocht en ben ik het gaan lezen. Haar optreden bij de ILFU Book Talk was afgelopen dinsdag, en het was fantastisch.

Het verhaal begint in 1978, als de hoofdpersoon S.H. het platteland van Minnesota verruilt voor Manhattan. Ze kent niemand en heeft er geen baan, maar ze heeft wat geld gespaard en ze heeft zichzelf een jaar gegeven om te schrijven. Ze begint aan een detective-achtig verhaal, met een jong personage dat zichzelf als Sherlock Holmes (ook een S.H., net als de “Standard Hero”) ziet en zijn vriendin dus vanzelf als Watson.

Het verhaal wordt verteld door hoofdpersoon S.H. als ze veel ouder is en terugkijkt op dit jaar. De aanleiding is dat ze haar oude dagboek gevonden heeft bij de verhuizing van haar moeder naar een zorginstelling. Een belangrijk thema van het boek is dan ook herinneren. Haar jonge zelf is eigenlijk in zekere zin een vreemde geworden, ze kan niet meer echt weten wie die jonge vrouw toen was. Ze had zelfs een andere naam: haar vrienden noemden haar Minnesota. Toch krijgt de jonge S.H. zelf ook een stem, want in de roman zijn dagboekfragmenten opgenomen.

Doorgaan met het lezen van “Siri Hustvedt: Memories of the future”

Holly Bourne: What magic is this?

hollybournewhatmagicisthis

Een nieuw boek van Holly Bourne ga ik natuurlijk meteen lezen! What magic is this? is wel een iets ander boek dan bijvoorbeeld de Spinster Club trilogie of It only happens in the movies, want het is geschreven voor een wat jongere doelgroep. Ik denk dat dit boek geschikt is voor wat hier zo ongeveer de brugklas is.

Qua thematiek komt dit boek wel overeen met Bournes meeste andere boeken: obsessieve verliefdheid, psychische problemen, vooral van jezelf leren houden en hoe bij al deze zaken vriendschap heel belangrijk is.

Doorgaan met het lezen van “Holly Bourne: What magic is this?”

Minke Douwesz: Strikt

minkedouweszstrikt

Vorig jaar las ik in de zomervakantie Weg van Minke Douwesz. Ik vond dat een fantastisch boek en daarom kocht ik haar andere (eerdere) boek ook, maar omdat het een dik boek is (ruim 800 pagina’s) heb ik het bewaard tot deze zomervakantie. Dat deed ik ook omdat ik bang was dat de twee verhalen in mijn hoofd door elkaar zouden gaan lopen, maar achteraf denk ik niet dat ik daar bang voor had hoeven zijn, want de personages lijken in bepaalde opzichten op elkaar maar zijn ook heel verschillend.

Ook Strikt is een fantastisch boek. Ik lees meestal best snel door, maar in dit boek bleef ik stukjes opnieuw lezen omdat ze zo mooi geformuleerd waren of omdat ik het echt goed wilde lezen.

Het verhaal gaat over Idske Wolters. Idske is psychiater, lesbisch, houdt erg van boeken en films en woont alleen in een huis aan een dijk. Ze heeft twee poezen en kippen en ze mist Amsterdam (waar ze eerst woonde) vooral vanwege de films en het uitgaan met vriendinnen, maar ze geniet van de rust en natuur bij haar huis. Op weg naar een bezoek aan vriendin Freek (Frederique) die kunstenaar is, ontmoet ze een vrouw die veel indruk maakt: Judith. Zij is celliste, en duidelijk op zoek naar een man, want ze wil graag kinderen.

Doorgaan met het lezen van “Minke Douwesz: Strikt”

Jeanette Winterson: Why be happy when you could be normal?

jeanettewintersonwhybehappywhenyoucouldbenormal

De titel van het boek is de zin die Wintersons adoptiemoeder uitspreekt op het moment dat ze Winterson op haar zestiende het huis uitzet. Of eigenlijk: de keus geeft tussen vertrekken of haar vriendin verlaten.

De moeder (die in het boek consequent met Mrs. Winterson wordt aangeduid, hoewel ze haar wel met “Mum” aanspreekt) is een complex persoon, voor zichzelf maar ook om mee te leven voor haar man en dochter. Ze leven een tamelijk arm bestaan in het industriële Accrington, waar op donderdag geen geld meer is voor goed eten of gas. Een wereld van buitentoiletten en kleine huizen, maar ook van saamhorigheid en gemeenschapszin: de familie is lid van een kerk die eigenlijk elke avond iets te doen biedt op een plek waar verder niets te beleven is. Mrs. Winterson is ongelukkig, ze is altijd bezig met het laatste oordeel, met de duivel, maar ze rookt wel stiekem, ook al mag dat niet van de kerk. Ze is moeilijk en onvoorspelbaar. Ze weigert bij haar man te slapen, Jeanette vraagt zich af of de reden voor haar adoptie is dat haar moeder geen kinderen kón krijgen of dat ze het niet wilde. Ze zet Jeanette vaak ’s nachts buiten of in het kolenhok, verdwijnt soms een paar dagen, en vergelijkt haar regelmatig met de baby die in de wieg naast haar lag en die ze eigenlijk beter hadden kunnen kiezen.

Doorgaan met het lezen van “Jeanette Winterson: Why be happy when you could be normal?”

Kate Mascarenhas: The psychology of time travel

katemascarenhasthepsychologyoftimetravel

Dit boek viel me op door de mooie voorkant! Het is een combinatie van een tijdreisboek en een detective, met een feministische grondslag. Dat laatste wordt niet expliciet benoemd, maar wordt snel duidelijk: bijna alle personages in het boek zijn vrouwen. Dat dat direct zo opvalt zegt eigenlijk wel genoeg.

In 1967 vinden vier vrouwelijke wetenschappers een tijdmachine uit. Eerst proberen ze het op kleine schaal, het konijn dat als eerste door de tijd reist wordt beroemd, maar al snel kunnen ook mensen door de tijd reizen. Barbara is één van hen. Door het altijd maar doorwerken en te weinig slapen krijgt ze een inzinking, precies op het moment dat de camera’s lopen. Daarmee heeft ze het imago van het project in gevaar gebracht, ze wordt opgenomen en de andere drie nemen geen contact meer met haar op.

Ruby is Barbara’s kleindochter. Ze weet vaag wel iets over haar oma’s verleden, maar ze durft het niet op te rakelen omdat haar moeder dat altijd heeft ontmoedigd. Het is inmiddels 2017, en opeens ontvangt Barbara een bericht uit de toekomst, van een van haar vroegere collega’s.

Doorgaan met het lezen van “Kate Mascarenhas: The psychology of time travel”

Eva Meijer: Voorwaarts

evameijervoorwaarts

De nieuwe roman van Eva Meijer, die ben ik natuurlijk meteen gaan kopen! Ik was ontzettend onder de indruk van Het vogelhuis en ook haar andere romans vond ik goed.

In Voorwaarts lezen we twee verhalen: het eerste deel is het dagboek uit 1924 van Sophie Kaïzowski, van het jaar waarin ze met een groepje anarchisten een alternatieve manier van leven begint in een boerderij, nadat ze uit Parijs zijn vertrokken. Ze verbouwen hun eigen eten, eten veganistisch, praktiseren nudisme. In het tweede deel lezen we over Sam, die het dagboek van Sophie gelezen heeft en nu ook een commune wil beginnen. Die kans is er ook, want vriendin Eline heeft een oom die nog een boerderijtje heeft leegstaan ergens. Ze trekken erheen, twee stellen en een hond. Sam kan daar mooi aan de scriptie werken en bloggen, Eline gaat haar bedrijfje uitbouwen met rouwweekenden. Haar vriend Thomas begint zich echter een beetje te vervelen, hij heeft niet iets duidelijks om daar zelf te ondernemen naast het opknappen van het huis.

Doorgaan met het lezen van “Eva Meijer: Voorwaarts”

Saskia de Coster: Nachtouders

saskiadecosternachtouders

Ik keek erg uit naar dit boek, want ik vond – vooral – Wij en ik een prachtig boek. Nachtouders is echt een ander soort boek: het is persoonlijker en lijkt (in ieder geval deels) autobiografisch te zijn. De hoofdpersoon heet Saskia en maakt mee wat De Coster ook zelf meemaakte: samen met haar vrouw kreeg ze een kind van een donor, en Saskia’s partner Juli is de biologische moeder.

Dat thema geeft meteen het belangrijkste spanningsveld in het verhaal weer: Saskia moet haar rol vinden. Zelf wilde ze helemaal niet per se een kind, ze wil schrijven. Maar ze hebben hun voorwaarden jaren geleden naar elkaar uitgesproken, Saskia wilde ruimte om te kunnen schrijven, Juli had een kinderwens. Dus moest het er toch van komen.

Doorgaan met het lezen van “Saskia de Coster: Nachtouders”

Minke Douwesz: Weg

minkedouweszweg

Dit boek zou ik misschien niet vanzelf zijn gaan lezen, want het uitgangspunt is nogal beklemmend: hoofdpersoon Edith verbreekt haar relatie, maar ex Norma vertrekt niet omdat ze het daar niet mee eens is. Maar Lalagè schreef vorig jaar een enthousiaste recensie, dus toen ik het in een antiquariaat zag staan heb ik het gekocht. En gelukkig maar!

Je moet wel even de tijd en rust nemen voor dit boek: het ziet er minder dik uit dan het is (573 pagina’s). Ik heb het daarom bewaard voor op vakantie. Hoofdpersoon Edith is gynaecoloog, bijna veertig, is haar proefschrift over eetstoornissen en lichaamsbesef aan het afronden en woont samen met Norma in een oude boerderij op het platteland. Daar zijn ze samen gaan wonen vanwege de rust en de ruimte, ze hebben twee ezels, katten en een hond. Alleen is hun relatie daardoor wat in het slop geraakt. Edith werkt hard en heeft door haar onderzoek weinig tijd over om leuke dingen met Norma te doen, en er moet ook altijd nog wel iets gebeuren aan het huis. Norma daarentegen werkt niet, ze heeft regelmatig heftige migraine-aanvallen en is druk bezig met al het onrecht in de wereld en dan vooral het onrecht dat dieren aangedaan wordt. Toen ze nog apart van elkaar in de stad woonden, was dat verschil in leeftempo wel fijn: Edith was in het weekend bij Norma en kwam al wandelend met haar tot rust. Maar nu breken de verschillen hen op. En als Edith enthousiast vertelt over een collega op haar werk wordt Norma jaloers.

Doorgaan met het lezen van “Minke Douwesz: Weg”

Maggie O’Farrell: The hand that first held mine

maggieofarrellthehandthatfirstheldmine

Net als in The vanishing act of Esme Lennox gaat het in dit boek over een pijnlijk geheim. Over gebeurtenissen van lang geleden die invloed hebben op de mensen die nu leven, maar die, door wellicht kwaadwillende maar in ieder geval egoïstische mensen, verzwegen en verstopt zijn.

Het duurt lang voor we er achter komen wat de twee verhaallijnen in het boek met elkaar te maken hebben, al rijzen er eerder al wel vermoedens natuurlijk. De ene verhaallijn speelt in de jaren ’50, als Lexie (eigenlijk: Alexandra) haar eigen leven begint te leven nadat ze weggelopen is bij haar ouders. Ze is weggestuurd van de universiteit, moet haar moeder helpen met het huishouden en de andere kinderen, maar ze besluit na een ontmoeting met de toevallig passerende Innes, die autopech gekregen heeft, om naar Londen te vertrekken. Ze begint een onafhankelijk leven, ze vindt een baantje en een kamer, en ze krijgt een relatie met Innes, die haar ook een echte baan aanbiedt bij zijn tijdschrift. Zo komt Lexie in het Londense Soho terecht, tussen de beroemde kunstenaars en andere interessante mensen.

Doorgaan met het lezen van “Maggie O’Farrell: The hand that first held mine”