Tara Westover: Educated

tarawestovereducated

Wat een indrukwekkend boek! Educated gaat over Tara, de schrijfster van het boek. Tara is tot haar zeventiende nooit naar school geweest. Het gezin waarin Tara opgroeide woonde aan de voet van een berg. Haar vader wantrouwde de overheid en was ervan overtuigd dat de kinderen op school gehersenspoeld zouden worden, dus hij haalde zijn oudste kinderen van school en stuurde de jongste er nooit heen. De jongsten zijn ook niet aangegeven bij de burgerlijke stand, ze hebben geen geboortebewijs. Tara weet niet eens zeker wat haar verjaardag is, maar dat is niet erg: ze weten wel in welke week het is en ze vieren het wanneer het uitkomt. Dat komt niet voort uit traditie of iets dergelijks: Westovers oma’s wonen allebei in de buurt en hebben een veel normaler leven, en zij zouden hun kleinkinderen het liefst naar school sturen.

Tara weet niet beter, maar het is natuurlijk geen normale situatie. En ondanks dat het gezin mormoons is, heeft die situatie daar niet zozeer mee te maken. De oorzaak van het gedrag van (vooral) Tara’s vader lijkt eerder een psychisch probleem te zijn. Hij is paranoïde en heeft af en toe een inzinking. Hij wacht herhaaldelijk op het einde der tijden.

Continue reading “Tara Westover: Educated”

Advertenties

Gerardo Soto y Koelemeijer: Wie is er bang voor wiskunde?

gerardosotoykoelemeijerwieiserbangvoorwiskunde.jpg

Geen enkele boekbespreking is objectief, maar deze nog minder dan de meeste andere, want ik ken Gerardo goed, deel zijn vak en in veel opzichten ook zijn visie op wiskunde en onderwijs. Ik heb in dit boek dan ook zelf niet zoveel nieuws gelezen. Maar voor mensen die wiskunde zien als een vak dat je óf kunt, óf niet kunt, die denken dat wiskunde niet voor hen is omdat ze geen genie zijn, juist voor die mensen is dit boek bedoeld.

Het boek bestaat uit vier delen, elk over een ander thema. Het eerste essay heeft het boek zijn titel bezorgd: dat gaat over wiskundeangst. Wiskundeangst is een bestaand, want meetbaar, fenomeen. Mensen met wiskundeangst ervaren angst, pijn, vóór het moeten uitvoeren van een wiskundetaak. Daardoor raakt hun werkgeheugen bezet door angstgevoelens en daardoor kunnen ze die taak alleen nog maar minder goed uitvoeren. In dit deel legt Gerardo uit hoe wiskundeangst kan ontstaan en welke interventies goed of juist minder goed zijn tegen wiskundeangst. Interessant is dat duidelijk wordt dat het optreden van wiskundeangst niet te maken heeft met hoeveel talent iemand heeft voor wiskunde, ook iemand die goed in wiskunde is kan wiskundeangst ervaren.

Continue reading “Gerardo Soto y Koelemeijer: Wie is er bang voor wiskunde?”

Helene Hanff: 84, Charing Cross Road

helenehanff84charingcrossroad

Wat een ontzettend charmant boekje is dit. Het boek begint met een brief die Helene Hanff in 1949 schrijft naar boekhandel Marks & Co in Londen. Hanff woont in New York en kan daar lastig goedkope en mooie edities vinden van de Engelse literatuur waar ze zo geïnteresseerd in is. Ze heeft een advertentie gelezen van Marks & Co en vraagt om een paar boeken:

Gentlemen:
Your ad in the Saturday Review of Literature says that you specialize in out-of-print books. The phrase “antiquarian booksellers” scares me somewhat, as I equate “antique” with expensive. I am a poor writer with an antiquarian taste in books and all the things I want are impossible to get over here except in very expensive rare editions, or in Barnes & Noble’s grimy, marked-up schoolboy copies.
I enclose a list of my most pressing problems. If you have clean secondhand copies of any of the books on the list, for no more than $5.00 each, will you consider this a purchase order and send them to me?

Continue reading “Helene Hanff: 84, Charing Cross Road”

Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling

froukevermeulenvechtentegenverveling

Burn-outs zijn overbekend, maar van een bore-out hebben veel mensen nog nooit gehoord. Toch kan dat blijkbaar ook: je letterlijk ziek vervelen op je werk. In dit boek beschrijft Frouke Vermeulen haar bore-out: de aanloop, de instorting, het herstel. En wat ze ervan geleerd heeft.

Ik ging dit boek lezen omdat ik ergens gelezen had dat bij Vermeulens bore-out hoogbegaafdheid een rol speelde, en dat thema vind ik interessant. En dat klinkt ook best wel logisch: hoogbegaafden zijn, omdat ze vaak sneller denken, sneller verbanden zien en complexe zaken sneller doorhebben, misschien ook wel sneller verveeld.

Continue reading “Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling”

Louise Elffers: De bijlesgeneratie

louiseelffersdebijlesgeneratie.jpg

Toen ik zelf op school zat, had bijna niemand bijles, en huiswerkbegeleiding bestond nog nauwelijks. Nu is dat heel anders: mijn studenten verdienen hun geld met bijles geven, er zijn ook meer officiële bijlesbureaus en veel huiswerkinstituten. Ook al voor basisschoolleerlingen, om ervoor te zorgen dat een zo hoog mogelijk schooladvies in de wacht gesleept wordt.

Het is te makkelijk om te zeggen dat dat onnodig zou zijn en dat ouders te veel willen, schrijft Elffers. Het onderwijssysteem en de samenleving zijn tegenwoordig zo ingericht dat een diploma nogal veel bepaalt: wat voor werk je doet, je salaris, maar ook je sociale positie. Een diploma is lang niet alleen maar een bewijs dat je bepaalde kennis en vaardigheden bezit, maar eerder een voorwaarde om kans te maken op de hogere posities in de samenleving.

Continue reading “Louise Elffers: De bijlesgeneratie”

Petra Hartlieb: Mijn geliefde boekhandel

petrahartliebmijngeliefdeboekhandel

Welke lezer droomt er niet van: je drukke baan opzeggen en boekverkoper worden. Fijn de hele dag tussen de boeken en de allernieuwste boeken meteen kunnen lezen. Petra Hartlieb en haar echtgenoot Oliver doen het. Op vakantie in Wenen zien ze een boekhandel die gesloten is, ze gaan een keer vrijblijvend kijken, want ze gaan het natuurlijk niet doen. Maar ze doen in een opwelling een bod.

En dan hebben ze ineens een boekhandel in Wenen, terwijl ze in Hamburg wonen. Ze zeggen hun ook niet oninteressante banen (Hartlieb was journalist en criticus, haar man werkte bij een Duitse uitgeverij) op en verkassen naar Oostenrijk.

Hoewel het boek een beetje afstandelijk aanvoelt vond ik het heel leuk om mee te lezen met alle verwikkelingen. Hartlieb beschrijft wat er gebeurt en ook wat het met hen doet, maar het zijn voornamelijk tamelijk feitelijke constateringen zonder dat haar eigen gevoel echt duidelijk naar voren komt. “Het is de hoogste tijd, ik sta echt op instorten,” schrijft ze, maar ze schrijft niet waar dat dan uit blijkt, alleen maar hoe dat komt: het vele werken en wat daar allemaal bij komt kijken.

Continue reading “Petra Hartlieb: Mijn geliefde boekhandel”

Maaike Hartjes: Burn-out dagboek

maaikehartjesburnoutdagboek

Wat een mooi boek is dit! Maaike Hartjes, striptekenaar, illustrator en cartoonist, kreeg opeens een burn-out. Van de ene op de andere dag kon ze helemaal niets meer. Ze sliep bizar lang, droomde van alles, kreeg paniekaanvallen.

Of ja, “opeens”… In dit burn-out dagboek blijkt wel dat die burn-out nou ook weer niet echt uit de lucht kwam vallen. Vriend Mark wijst haar erop dat ze ook eerder periodes had dat ze instortte na hard werken en haar oude dagboeken geven datzelfde beeld. Maar nu is het zo erg dat Maaike niets anders kan dan zich eraan overgeven. Accepteren dat ze die burn-out heeft en langzaam proberen beter te worden.

Continue reading “Maaike Hartjes: Burn-out dagboek”

Juli Zeh: Briefroman

julizehbriefroman

Dit boek begint met een afwijzingsbrief: Zeh is uitgenodigd om de prestigieuze Frankfurter Poetikvorlesung aan de Goethe-Universität te geven, maar ze wil niet. Ze beweert dat ze het te druk heeft. Maar daar komt ze op terug: nadat er blijkbaar aansporingen van haar uitgever, echtgenoot (“chef”) en de Oude Zweed zijn gekomen, licht ze uitgebreider toe waarom ze niet komt. Want tijdgebrek is natuurlijk een slechte uitvlucht voor een evenement dat steeds weer terugkomt: men kan het blijven vragen, in de hoop dat er op den duur wel een keer tijd is.

Maar Zeh heeft een principiëler probleem. Ze gelooft namelijk niet dat er zoiets is als een poëtica, een intentie van de schrijver. Die intentie wordt er later door anderen, voornamelijk leraren Duits die een duidelijk omschreven onderwijsdoel nodig hebben om te bereiken met de leerlingen, in gezocht. Dus als je als auteur praat over je bedoeling, ben je eigenlijk de lezer van je eigen werk.

Continue reading “Juli Zeh: Briefroman”

Shaun Bythell: The diary of a bookseller

shaunbythelldiaryofabookseller

Dit boek is precies wat de titel belooft: het dagboek van een boekverkoper. De boekverkoper in kwestie is Shaun Bythell, die sinds 2001 een tweedehands-boekwinkel runt in Wigtown, ergens in de middle of nowhere van Schotland.

Bythell vertelt vermakelijk over de winkel, de klanten, zijn medewerkers, de mensen die boeken proberen te verkopen en denken dat een eerste druk van de zevende Harry Potter heel veel geld waard is. Wigtown is een klein dorp, ook over het dorpsleven komen we het een en ander te weten in dit boek. Bovendien is er elk jaar een groot boekfestival, waar veel mensen op af komen.

Bythell schiet in de loop van het jaar een Kindle kapot, het resultaat hangt hij op in de winkel: ebooks en Amazons beleid maken het de gewone boekwinkels steeds moeilijker. De winkel zelf zit in een wat krakkemikkig pand waar regelmatig iets lekt of stuk gaat en waar het in de winter zo koud is dat medewerker Nicky dan standaard in ski-pak naar de winkel komt.

Continue reading “Shaun Bythell: The diary of a bookseller”

Graa Boomsma: Uit de school

graaboomsmauitdeschool

Ik las dit boekje onlangs voor de tweede keer, de eerste keer las ik het toen het net uitkwam. In 2011 werkte ik nog niet zo lang als docent. Op de school waar ik toen wiskundedocent was (“een middelbare school in de Zuid-Hollandse bollenstreek”), werkte Graa Boomsma als docent Nederlands. Hij stond op school bekend om zijn duidelijke meningen en zijn grote liefde voor de taal en de literatuur.

Ik herinner me dat ik een keer een boek zat te lezen in de docentenkamer en dat Graa langsliep, keek welk ik boek ik las en zijn hoofd afkeurend schudde. (Ik geloof dat het een boek van Hanna Bervoets was.)

Zowel die meningen als die liefde steekt Boomsma dus niet onder stoelen of banken. In dit boekje zijn de schoolcolumns gebundeld die hij voor De Groene Amsterdammer schreef. Boomsma is een docent van de oude stempel: hij vindt vakkennis erg belangrijk en heeft een hekel aan het competentiegerichte onderwijs op de lerarenopleidingen en het nieuwe leren.

Continue reading “Graa Boomsma: Uit de school”