Lucy Mangan: Bookworm

lucymanganbookworm

Lucy Mangan is al haar hele leven een boekenworm. Ze beschrijft in dit boek haar jeugd, die ze inderdaad voornamelijk met haar neus in een boek doorgebracht lijkt te hebben. Terwijl haar zus lekker dingen uit elkaar aan het halen was en aan het onderzoeken was hoe alles werkt, zat Lucy met een boek in een stoel (omdat ze wel verplicht deel moest uitmaken van het gezinsleven had haar moeder haar verboden zich terug te trekken op haar kamer). Zelfs op feestjes trok ze zich als het even kon terug om ergens rustig te lezen.

Zo extreem was het bij mij niet, maar ook ik las ook toen ik jong was al graag. En net als Mangan las ik alles. De verantwoorde kinderboeken van Tonke Dragt, Thea Beckman, Jan Terlouw, enz. enz., maar net zo goed alle series meisjesboeken van Anneke Bloemen tot Marjoleintje en Floortje tot de babysittersclub, spannende oorlogsverhalen, detectives, Enid Blytons.

Mangan beschrijft de boeken die ze in haar jeugd las en welke indruk die op haar maakten: waar ze door gegrepen werd, wat haar zo bang maakte dat ze het boek niet mee naar huis wilde nemen maar alleen stukjes in de bieb las, van wie ze het kreeg (vaak van haar vader, veel uit de bibliotheek, soms zelf gekocht), welke gewilde boeken onvindbaar waren.

Continue reading “Lucy Mangan: Bookworm”

Advertenties

Jeanette Winterson: Why be happy when you could be normal?

jeanettewintersonwhybehappywhenyoucouldbenormal

De titel van het boek is de zin die Wintersons adoptiemoeder uitspreekt op het moment dat ze Winterson op haar zestiende het huis uitzet. Of eigenlijk: de keus geeft tussen vertrekken of haar vriendin verlaten.

De moeder (die in het boek consequent met Mrs. Winterson wordt aangeduid, hoewel ze haar wel met “Mum” aanspreekt) is een complex persoon, voor zichzelf maar ook om mee te leven voor haar man en dochter. Ze leven een tamelijk arm bestaan in het industriële Accrington, waar op donderdag geen geld meer is voor goed eten of gas. Een wereld van buitentoiletten en kleine huizen, maar ook van saamhorigheid en gemeenschapszin: de familie is lid van een kerk die eigenlijk elke avond iets te doen biedt op een plek waar verder niets te beleven is. Mrs. Winterson is ongelukkig, ze is altijd bezig met het laatste oordeel, met de duivel, maar ze rookt wel stiekem, ook al mag dat niet van de kerk. Ze is moeilijk en onvoorspelbaar. Ze weigert bij haar man te slapen, Jeanette vraagt zich af of de reden voor haar adoptie is dat haar moeder geen kinderen kón krijgen of dat ze het niet wilde. Ze zet Jeanette vaak ’s nachts buiten of in het kolenhok, verdwijnt soms een paar dagen, en vergelijkt haar regelmatig met de baby die in de wieg naast haar lag en die ze eigenlijk beter hadden kunnen kiezen.

Continue reading “Jeanette Winterson: Why be happy when you could be normal?”

Alex van den Brandhof: Priemwoestijnen

alexvandenbrandhofpriemwoestijnen

Deze recensie verscheen in het nieuwste nummer van Pythagoras (jaargang 58 nr. 5, april 2019).

Als lezer van Pythagoras zal de naam van deze auteur je wel bekend voorkomen: Alex van den Brandhof was jarenlang redactielid en eindredacteur van dit tijdschrift. Ook schrijft hij artikelen over wiskunde in de NRC en geeft hij wiskunde op een middelbare school in Bazel.

Zijn nieuwe boek, met als ondertitel “Hoogtepunten uit de wiskunde van de 21e eeuw”, heeft een origineel format. Waar veel populair-wetenschappelijke boeken over oude wiskunde gaan – omdat die vaak al moeilijk genoeg is – brengt Alex in dit boek juist de allernieuwste wiskunde onder de aandacht. Dat doet hij door voor elk jaar van deze eeuw (2001 tot en met 2017) een belangrijk resultaat uit dat jaar te bespreken.

De wiskunde is tegenwoordig zo’n groot en abstract vakgebied dat een afgestudeerd wiskundige uit het ene vakgebied een resultaat in een ander vakgebied meestal niet of nauwelijks kan begrijpen. Zelfs de begrippen die gebruikt worden zijn vaak al zo complex dat er een jarenlange studie nodig is om te snappen waar het over gaat. Dat geldt niet voor de resultaten die Alex hier beschrijft: het is wel echt ingewikkelde wiskunde, maar de kern van waar het over gaat is ook zonder die jarenlange specialisatie wel enigszins te begrijpen.

Continue reading “Alex van den Brandhof: Priemwoestijnen”

Ype & Ionica: De verrassende verjaardagen

ypeenionicadeverrassendeverjaardagen

Een totaal bevooroordeeld stukje is dit, want ik ben bevriend met Ionica. Samen met Ionica vormde ik jaren geleden de Wiskundemeisjes. We schreven een blog, columns en een boek waarin we wiskunde toegankelijk probeerden te maken voor een breed publiek. In die tijd werkten we op dezelfde plek tussen een heleboel wiskundigen, dus we zaten de hele dag middenin de wiskundige grapjes en de wiskundige manier van kijken naar de wereld.

Ype maakt al jaren autobiografische fotostrips op zijn site. Ook maakt hij o.a. de fotostrip 3Hoog voor universiteitsblad DUB.

Continue reading “Ype & Ionica: De verrassende verjaardagen”

Eva Meijer: De grenzen van mijn taal

evameijerdegrenzenvanmijntaal

Ik was onder de indruk van Meijers romans (ik besprak hier eerder Het vogelhuis, Dagpauwoog en Het schuwste dier). Onlangs kwam dit boekje uit, geen roman, maar een essay over depressie. De ondertitel is Een klein filosofisch onderzoek naar depressie. Meijer is naast schrijver, kunstenaar en muzikant ook filosoof, vorig jaar promoveerde ze op een proefschrift over de politieke stem van dieren.

Hoe belangrijk dieren zijn wordt duidelijk in Meijers romans, in haar filosofische werk, maar ook in dit boekje over depressie. Als ze het niet meer kan opbrengen om met mensen om te gaan, hoe goed die het ook bedoelen, zijn de dieren altijd weer blij om haar te zien. Ze waren er altijd en maakten zo het verschil.

Continue reading “Eva Meijer: De grenzen van mijn taal”

Tara Westover: Educated

tarawestovereducated

Wat een indrukwekkend boek! Educated gaat over Tara, de schrijfster van het boek. Tara is tot haar zeventiende nooit naar school geweest. Het gezin waarin Tara opgroeide woonde aan de voet van een berg. Haar vader wantrouwde de overheid en was ervan overtuigd dat de kinderen op school gehersenspoeld zouden worden, dus hij haalde zijn oudste kinderen van school en stuurde de jongste er nooit heen. De jongsten zijn ook niet aangegeven bij de burgerlijke stand, ze hebben geen geboortebewijs. Tara weet niet eens zeker wat haar verjaardag is, maar dat is niet erg: ze weten wel in welke week het is en ze vieren het wanneer het uitkomt. Dat komt niet voort uit traditie of iets dergelijks: Westovers oma’s wonen allebei in de buurt en hebben een veel normaler leven, en zij zouden hun kleinkinderen het liefst naar school sturen.

Tara weet niet beter, maar het is natuurlijk geen normale situatie. En ondanks dat het gezin mormoons is, heeft die situatie daar niet zozeer mee te maken. De oorzaak van het gedrag van (vooral) Tara’s vader lijkt eerder een psychisch probleem te zijn. Hij is paranoïde en heeft af en toe een inzinking. Hij wacht herhaaldelijk op het einde der tijden.

Continue reading “Tara Westover: Educated”

Gerardo Soto y Koelemeijer: Wie is er bang voor wiskunde?

gerardosotoykoelemeijerwieiserbangvoorwiskunde.jpg

Geen enkele boekbespreking is objectief, maar deze nog minder dan de meeste andere, want ik ken Gerardo goed, deel zijn vak en in veel opzichten ook zijn visie op wiskunde en onderwijs. Ik heb in dit boek dan ook zelf niet zoveel nieuws gelezen. Maar voor mensen die wiskunde zien als een vak dat je óf kunt, óf niet kunt, die denken dat wiskunde niet voor hen is omdat ze geen genie zijn, juist voor die mensen is dit boek bedoeld.

Het boek bestaat uit vier delen, elk over een ander thema. Het eerste essay heeft het boek zijn titel bezorgd: dat gaat over wiskundeangst. Wiskundeangst is een bestaand, want meetbaar, fenomeen. Mensen met wiskundeangst ervaren angst, pijn, vóór het moeten uitvoeren van een wiskundetaak. Daardoor raakt hun werkgeheugen bezet door angstgevoelens en daardoor kunnen ze die taak alleen nog maar minder goed uitvoeren. In dit deel legt Gerardo uit hoe wiskundeangst kan ontstaan en welke interventies goed of juist minder goed zijn tegen wiskundeangst. Interessant is dat duidelijk wordt dat het optreden van wiskundeangst niet te maken heeft met hoeveel talent iemand heeft voor wiskunde, ook iemand die goed in wiskunde is kan wiskundeangst ervaren.

Continue reading “Gerardo Soto y Koelemeijer: Wie is er bang voor wiskunde?”

Helene Hanff: 84, Charing Cross Road

helenehanff84charingcrossroad

Wat een ontzettend charmant boekje is dit. Het boek begint met een brief die Helene Hanff in 1949 schrijft naar boekhandel Marks & Co in Londen. Hanff woont in New York en kan daar lastig goedkope en mooie edities vinden van de Engelse literatuur waar ze zo geïnteresseerd in is. Ze heeft een advertentie gelezen van Marks & Co en vraagt om een paar boeken:

Gentlemen:
Your ad in the Saturday Review of Literature says that you specialize in out-of-print books. The phrase “antiquarian booksellers” scares me somewhat, as I equate “antique” with expensive. I am a poor writer with an antiquarian taste in books and all the things I want are impossible to get over here except in very expensive rare editions, or in Barnes & Noble’s grimy, marked-up schoolboy copies.
I enclose a list of my most pressing problems. If you have clean secondhand copies of any of the books on the list, for no more than $5.00 each, will you consider this a purchase order and send them to me?

Continue reading “Helene Hanff: 84, Charing Cross Road”

Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling

froukevermeulenvechtentegenverveling

Burn-outs zijn overbekend, maar van een bore-out hebben veel mensen nog nooit gehoord. Toch kan dat blijkbaar ook: je letterlijk ziek vervelen op je werk. In dit boek beschrijft Frouke Vermeulen haar bore-out: de aanloop, de instorting, het herstel. En wat ze ervan geleerd heeft.

Ik ging dit boek lezen omdat ik ergens gelezen had dat bij Vermeulens bore-out hoogbegaafdheid een rol speelde, en dat thema vind ik interessant. En dat klinkt ook best wel logisch: hoogbegaafden zijn, omdat ze vaak sneller denken, sneller verbanden zien en complexe zaken sneller doorhebben, misschien ook wel sneller verveeld.

Continue reading “Frouke Vermeulen: Vechten tegen verveling”

Louise Elffers: De bijlesgeneratie

louiseelffersdebijlesgeneratie.jpg

Toen ik zelf op school zat, had bijna niemand bijles, en huiswerkbegeleiding bestond nog nauwelijks. Nu is dat heel anders: mijn studenten verdienen hun geld met bijles geven, er zijn ook meer officiële bijlesbureaus en veel huiswerkinstituten. Ook al voor basisschoolleerlingen, om ervoor te zorgen dat een zo hoog mogelijk schooladvies in de wacht gesleept wordt.

Het is te makkelijk om te zeggen dat dat onnodig zou zijn en dat ouders te veel willen, schrijft Elffers. Het onderwijssysteem en de samenleving zijn tegenwoordig zo ingericht dat een diploma nogal veel bepaalt: wat voor werk je doet, je salaris, maar ook je sociale positie. Een diploma is lang niet alleen maar een bewijs dat je bepaalde kennis en vaardigheden bezit, maar eerder een voorwaarde om kans te maken op de hogere posities in de samenleving.

Continue reading “Louise Elffers: De bijlesgeneratie”