Maggie O’Farrell: This must be the place

maggieofarrellthismustbetheplace

Ik las van O’Farrell eerder The vanishing act of Esme Lennox, The hand that first held mine en Instructions for a heatwave (dat ik hier niet besproken heb, omdat ik ze tamelijk snel achter elkaar gelezen had en ik nog een bespreking niet zoveel vond toevoegen, want ik vond de andere twee net wat beter).

This must be the place is recenter dan de andere drie. Ook in dit boek plaatst een verzwegen gebeurtenis van lang geleden de zaken in een ander perspectief, maar in dit boek is dat niet allesbepalend. Een ander verschil is dat O’Farrell nog wat meer speelt met sprongen in de tijd, zoveel zelfs dat boven elk hoofdstuk staat over wie het gaat en waar en wanneer het zich afspeelt. Dat is niet overbodig: het verhaal springt van Engeland en Ierland naar de VS en zelfs even naar Zuid-Amerika, India, China, enzovoorts, in de tijd omvat het gebeurtenissen van 1986 tot 2016. O’Farrell speelt ook meer met de vorm, zo is één hoofdstuk een veilingcatalogus.

Continue reading “Maggie O’Farrell: This must be the place”

Advertenties

Marisha Pessl: Neverworld wake

marishapesslneverworldwake

Ik las aan het begin van mijn zomervakantie Pessls prachtige Special topics in calamity physics. Night film wil ik ook nog lezen, maar dat is best dik, dus toen ik zag dat er een nieuw boek van haar uitgekomen was heb ik dat eerst gekozen. Neverworld wake gaat, eigenlijk net als Special topics in calamity physics, over een hoofdpersoon die net aan het studeren is en deel uitmaakt van een groepje bijzondere mensen die haar vrienden zijn.

In dit geval draait het om Beatrice. In het jaar op de universiteit dat net achter haar ligt, heeft ze haar oude vrienden niet gezien. Dat komt door een tragische gebeurtenis: aan het eind van hun schooltijd is Jim, haar toenmalige vriendje, dood gevonden. Ze weet eigenlijk niet zo goed wat er precies gebeurd is, en nu ze na een jaar weer terug is bij haar ouders en uitgenodigd wordt door een van haar oude vrienden besluit ze te gaan. Want die oude vrienden weten wellicht méér over die fatale avond.

Continue reading “Marisha Pessl: Neverworld wake”

Louise Elffers: De bijlesgeneratie

louiseelffersdebijlesgeneratie.jpg

Toen ik zelf op school zat, had bijna niemand bijles, en huiswerkbegeleiding bestond nog nauwelijks. Nu is dat heel anders: mijn studenten verdienen hun geld met bijles geven, er zijn ook meer officiële bijlesbureaus en veel huiswerkinstituten. Ook al voor basisschoolleerlingen, om ervoor te zorgen dat een zo hoog mogelijk schooladvies in de wacht gesleept wordt.

Het is te makkelijk om te zeggen dat dat onnodig zou zijn en dat ouders te veel willen, schrijft Elffers. Het onderwijssysteem en de samenleving zijn tegenwoordig zo ingericht dat een diploma nogal veel bepaalt: wat voor werk je doet, je salaris, maar ook je sociale positie. Een diploma is lang niet alleen maar een bewijs dat je bepaalde kennis en vaardigheden bezit, maar eerder een voorwaarde om kans te maken op de hogere posities in de samenleving.

Continue reading “Louise Elffers: De bijlesgeneratie”

Merijn de Boer: De geur van miljoenen

merijndeboerdegeurvanmiljoenen

Dit boek is een verhalenbundel. Ik lees in het algemeen liever romans dan verhalenbundels. Eigenlijk is dat gek natuurlijk, zoals just read ook schrijft: als lezer houd ik gewoon van verhalen in het algemeen, en ook romans zijn soms kort en soms lang. Als ik erover nadenk is het grootste nadeel van een verhalenbundel voor mij dat ik binnen één leesmoment (zeg, in de trein) van verhaal moet wisselen. Je zit ergens in, en dat is afgelopen, en omdat je nou eenmaal aan het lezen bent in een boek waarin je ook verder wil lezen, moet je je meteen weer verdiepen in een nieuwe situatie, nieuwe personages, een nieuwe setting. En die moeten ook snel en pakkend worden neergezet. In een roman is daar meer tijd voor.

Een ander nadeel van een verhalenbundel kan zijn dat de verhalen me niet allemaal evenveel aanspreken. En dat was in deze bundel ook het geval. Laat ik vooropstellen: De Boer kan goed schrijven. Zijn stijl en manier van schrijven, situaties bespreken, spreken me wel aan.

De thema’s doen dat echter niet allemaal. Sommige verhalen vond ik heel goed. Het laatste verhaal bijvoorbeeld, Het cassettebandje, vond ik sterk. Dat gaat over bankier Ype Middelkoop die na een opera-voorstelling door nachtelijk New York een heel eind naar huis moet lopen, en zijn leven overdenkt. Door die opera denkt hij aan een gelukkige tijd op de middelbare school en zijn toenmalige vriend Jerry, met wie hij een vriendschap had die gebaseerd was op een interesse voor literatuur en muziek. Wie is hij nou eigenlijk echt, die jongen die boeken las of toch meer de corpsbal met de carrière? Dat vond ik erg mooi beschreven. Ook het openingsverhaal Een acrobaat in Accra vond ik heel goed, omdat de hoofdpersoon in de loop van het verhaal door een knappe ombuiging opeens in een totaal ander licht komt te staan.

Continue reading “Merijn de Boer: De geur van miljoenen”

Arjen van Veelen: Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken

arjenvanveelenaantekeningenoverhetverplaatsenvanobelisken

Ik had dit boek al een poosje op de leesstapel liggen, maar het heeft even geduurd voor ik er in begon. Het thema is namelijk nogal zwaar: het gaat over hoofdpersoon Arjen en zijn vriendschap met Tomas, die overleden is. In het echt verloor Arjen van Veelen zijn vriend Thomas Blondeau, die in oktober 2013 overleed. Ik kende Thomas een beetje: hij zat een dag of wat in mijn introductieweekgroepje (deze zomer precies twintig jaar geleden), daarna sprak ik hem jaren niet en uiteindelijk kwam ik hem op feestjes en via anderen af en toe weer tegen. Het is bijzonder om een roman te lezen over mensen die ik wel eens tegenkwam, over plaatsen waar ik in die tijd ook kwam.

De roman speelt voornamelijk op drie plekken: Leiden/Amsterdam, waar Arjen en Tomas elkaar ontmoetten en de vriendschap zich ontwikkelde, St. Louis in de VS, waar Arjen nu woont, en Alexandrië, waar Arjen Tomas’ romans de plek wil geven die ze verdienen: in de nieuwe versie van de beroemde bibliotheek. Van tevoren verwachtte ik dat de Leidse delen me het meest zouden aanspreken, vanwege de herkenning. Die stukken waren inderdaad mooi, maar ook de andere delen zijn dat: hoe Arjen met zijn wegwerpcamera door Alexandrië slentert, hoe hij met Tomas’ jas aan door St. Louis wandelt met zijn kat. Arjen heeft klassieke talen gestudeerd en vertelt veel achtergronden over de geschiedenis van Alexandrië, maar dat is nergens saai. Hij vertelt bijvoorbeeld over de zoektocht naar de tombe van Alexander de Grote. Maar ook over de geleerden die daar vroeger woonden, met uitstapjes naar hoe het schrift ontstond in Mesopotamië, antieke filosofen, enzovoorts. Het verhaal leest steeds vlot en de verhaallijnen worden op een logische en passende manier afgewisseld.

Continue reading “Arjen van Veelen: Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken”

Evert Hartman: Buitenspel

everthartmanbuitenspel

Het herlezen van kinderboeken van geliefde schrijvers van vroeger is altijd een risicovolle bezigheid: soms blijkt zo’n boek dat je vroeger prachtig vond nog steeds prachtig (en mijn ervaring is dat ik er in zo’n geval ook meteen weer helemaal in zit), en soms blijkt dat een boek dat je vroeger mooi vond niet meer helemaal voldoet aan je volwassen visie op stijl, opbouw, enzovoort.

Dit boek viel meer in de tweede categorie, al vond ik dit vroeger ook al niet het beste boek van Hartman. Het verhaal gaat over Floris, die zich anders voelt dan zijn klasgenoten. Hij houdt van lezen en niet van sporten, en hij weigert water bij de wijn te doen. Als zijn klasgenoten zeuren over dat iets teveel werk is, of het onterecht vinden dat ze een onvoldoende krijgen als ze niet geleerd hebben, vindt hij dat maar onzin. Hij doet zijn best op school en leest veel omdat hij later toneelspeler wil worden. Dit soort woorden maken het boek meteen wat gedateerd, dat zou nu niemand meer zo zeggen. Floris wordt af en toe gepest en heeft weinig aansluiting, alleen Arjen is echt een vriend in zijn ervaring.

Continue reading “Evert Hartman: Buitenspel”

Elif Batuman: The idiot

elifbatumantheidiot

Ik vind dit echt een fantastisch boek. Maar ik zou het niet iedereen aanbevelen. Dit is een boek dat je echt geweldig vindt of heel vervelend, schat ik in. Het boek gaat over het eerste jaar van studente Selin op Harvard. Selins ouders zijn Turkse immigranten, zelf is ze in de VS opgegroeid. Het boek speelt zich af in de tweede helft van de jaren ’90, en dat merk je aan alles. E-mail is nog een nieuw medium bijvoorbeeld en dat speelt een grote rol: je kunt je gedachten mailen aan iemand en die kan dat dan overal lezen. Dat voelde toen nog bijzonder. Batuman schrijft in het nawoord dat ze in 2000-2001 al een eerste versie van dit boek schreef, en dat dat toen ze het weer oppakte een “historical novel” bleek te zijn geworden. Dat is wel een beetje confronterend, mijn eigen studietijd begon ook toen. Maar het klopt wel, het verhaal is ook een tijdsbeeld.

Continue reading “Elif Batuman: The idiot”

Holly Bourne: Are we all lemmings and snowflakes?

hollybournearewealllemmingsandsnowflakes

Wie mijn blog al langer leest weet dat ik de Spinster Club trilogie fantastisch vond. Ook It only happens in the movies vond ik erg goed, maar How do you like me now?, Bournes recente roman voor volwassenen, vond ik tegenvallen. Daarom was ik blij dat er zó snel daarna ook weer een young adult boek van Bourne uitkwam!

Dit is weer een echte Bourne. Het boek gaat over Camp Reset, een behandelkamp voor jongeren met psychische problemen. Het is een behoorlijke luxe omgeving, maar omdat het nog een pilot is mag hoofdpersoon Olive er gratis heen. Die kans grijpt ze aan; alle andere behandelingen hebben een wachtlijst en Olive zit behoorlijk in de put. Ze ligt in een hoopje onder haar bureau te slapen, is extreem gevoelig voor geluid, heeft haar eindexamen Engels verknald terwijl ze in die manische periode dacht dat ze briljante dingen opschreef, en heeft seks gehad met een jongen met wie ze dat beter niet had kunnen doen. Bovendien heeft ze haar vaders verjaardag verpest en haar ouders de stuipen op het lijf gejaagd. Kortom: ze is een slecht mens.

Continue reading “Holly Bourne: Are we all lemmings and snowflakes?”

Philip Huff: Dagen van gras

philiphuffdagenvangras

Dit boek is het verhaal van Ben van Deventer, 18 jaar. Hij zit in een adolescentenkliniek omdat hij na een tijd drugs gebruikt te hebben een psychose kreeg. In dit boek vertelt hij hoe het zo gekomen is. Dat verhaal hangt samen met het verhaal van zijn vriendschap met Tom, die in de zomer dat Ben 9 was ook op het landgoed kwam wonen, in het huis waar eerst nog Bens oom woonde met zijn vriend. Die relatie ging uit en zijn oom vertrok naar Amsterdam.

Dat landgoed is het landgoed van zijn grootouders in Gelderland, een groot huis en wat kleinere huizen tussen weilanden en bossen. Dat is waar Ben is opgegroeid, samen met zijn ouders (later alleen zijn moeder), in het huis tegenover het Oude Huis, waar zijn grootouders woonden. Zijn grootmoeder raakte dement, maar met zijn grootvader had hij een heel sterke band.

Op dat landgoed spelen Ben en Tom naar hartelust buiten. Als ze ouder worden, wordt dat steeds meer bezig zijn met muziek. Ze luisteren naar de oude platen van Bens vader, die dan al veel in Engeland zit, uiteindelijk komt hij helemaal niet meer terug. Ben speelt al piano, maar wil gitaar leren spelen. Van zijn docent Rudi leert hij pas echt wat muziek maken is, en dat bepaalt al snel zijn leven. Vooral die van de Beatles.

Continue reading “Philip Huff: Dagen van gras”

Erna Sassen: Er is geen vorm waarin ik pas

ernasassenerisgeenvormwaarinikpas

Dit boek sprak me aan door het begin van de tekst op de achterkant:

Tot en met de vierde ging alles eigenlijk vanzelf maar sinds ik in de vijfde zit is er een hoop veranderd. Volgens mijn mentor heb ik TE lange tijd TE hard gewerkt en volgens mijn moeder ben ik TE perfectionistisch.
Jajaja.
Dat is een van de grootste nadelen van volwassenen: ze denken altijd beter te weten dan jijzelf wat er met jou aan de hand is.

Ik werk op een lerarenopleiding en houd me uit interesse ook bezig met hoogbegaafdheid. Bij hoogbegaafde leerlingen zie je dit soms: ze zijn zo perfectionistisch dat er uiteindelijk niets meer gebeurt. Want falen, en dan vooral het niet voldoen aan je eigen (vaak te hoge) standaarden, voelt erger dan het niet geprobeerd hebben.

Dat thema komt inderdaad ook wel aan de orde in dit boek, maar dat is niet het belangrijkste. We volgen Tessel, die lijstjes maakt met wat ze moet gaan doen. Daar staan dingen op zoals het onderwerp kiezen voor het PWS, maar ook: niet overal zo’n punt van maken. Tessel trekt zich dingen snel aan en betrekt ze ook meteen op zichzelf: ze denkt al snel dat iemands reactie komt door iets wat zij gedaan heeft.

Continue reading “Erna Sassen: Er is geen vorm waarin ik pas”